CVS/DES to jeden z najczęstszych problemów współczesnego wzroku. Dowiedz się, jak chronić oczy podczas codziennej pracy przy ekranach.

Dlaczego zespół widzenia komputerowego jest dziś tak istotnym problemem?

Zespół widzenia komputerowego (Computer Vision Syndrome, CVS), określany również jako cyfrowe zmęczenie wzroku (Digital Eye Strain, DES), obejmuje zespół objawów ocznych i wzrokowych związanych z długotrwałą pracą przy ekranach urządzeń elektronicznych. Wraz ze wzrostem czasu spędzanego przed monitorami, smartfonami i tabletami problem ten nabiera znaczenia epidemiologicznego.

W praktyce klinicznej CVS/DES można traktować jako chorobę cywilizacyjną narządu wzroku, ściśle związaną ze współczesnym stylem życia. Szacuje się, że objawy te mogą dotyczyć nawet większości osób regularnie korzystających z urządzeń cyfrowych.

Czym jest CVS/DES i jakie są jego główne mechanizmy?

CVS i DES to pojęcia stosowane zamiennie, przy czym DES obejmuje szersze spektrum urządzeń cyfrowych. Zespół ten ma charakter wieloczynnikowy i wynika z przewlekłego przeciążenia układu wzrokowego podczas pracy z bliska.

Do głównych mechanizmów należą:

• zaburzenia filmu łzowego,
• zmniejszona częstość mrugania,
• przeciążenie akomodacji i konwergencji,
• ekspozycja na światło niebieskie,
• nieprawidłowa ergonomia pracy.

CVS/DES nie stanowi klasycznej jednostki chorobowej, jednak jego przewlekły charakter i powszechność sprawiają, że jest istotnym problemem zdrowia publicznego.

Jaką rolę odgrywa światło niebieskie w CVS/DES?

Światło niebieskie (400–500 nm), emitowane przez ekrany LED, odgrywa istotną rolę w patofizjologii CVS/DES.

Jak wpływa na powierzchnię oka?

Ekspozycja na światło niebieskie może nasilać stres oksydacyjny w komórkach nabłonka rogówki i spojówki. Prowadzi to do destabilizacji filmu łzowego, szczególnie jego warstwy lipidowej, oraz skrócenia czasu jego przerwania (TBUT). W efekcie dochodzi do zwiększonego parowania łez i rozwoju objawów zespołu suchego oka.

Jak wpływa na jakość widzenia?

Światło niebieskie ulega większemu rozproszeniu w ośrodkach optycznych oka, co skutkuje obniżeniem kontrastu oraz subiektywnym zamgleniem obrazu. Pacjenci często zgłaszają pogorszenie ostrości widzenia i szybsze zmęczenie wzroku.

Czy może powodować trwałe uszkodzenia oka?

Badania eksperymentalne wskazują, że długotrwała ekspozycja na światło niebieskie może prowadzić do uszkodzeń komórek siatkówki poprzez mechanizmy stresu oksydacyjnego. Rozważa się jego udział w rozwoju zwyrodnienia plamki żółtej (AMD), a także przyspieszenie procesów prowadzących do zaćmy.

W kontekście jaskry dane są ograniczone, jednak sugeruje się możliwy pośredni wpływ na komórki zwojowe siatkówki poprzez mechanizmy neurodegeneracyjne. Należy jednak podkreślić, że większość tych obserwacji pochodzi z badań eksperymentalnych, a ich znaczenie kliniczne pozostaje przedmiotem dalszych badań.

Jakie objawy zgłaszają pacjenci z CVS/DES?

Objawy CVS/DES mają charakter złożony i obejmują zarówno powierzchnię oka, jak i funkcje wzrokowe.

Objawy oczne

• suchość oka,
• pieczenie i kłucie,
• uczucie ciała obcego,
• zaczerwienienie,
• łzawienie (reaktywne).

Objawy wzrokowe

• niewyraźne widzenie,
• trudności w zmianie ogniskowania,
• uczucie zmęczenia oczu,
• sporadycznie podwójne widzenie.

Często współistnieją bóle głowy oraz napięcie mięśni szyi i karku.

Dlaczego mruganie ma tak duże znaczenie?

Mruganie odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu stabilności filmu łzowego. W warunkach fizjologicznych występuje 15–20 razy na minutę, natomiast podczas pracy przy komputerze jego częstość spada nawet do 5–7 razy na minutę.

Dodatkowo często obserwuje się mruganie niepełne, co prowadzi do niewystarczającego rozprowadzenia filmu łzowego. W konsekwencji dochodzi do jego destabilizacji, zwiększonego parowania oraz mikrouszkodzeń nabłonka, co nasila objawy suchego oka.

Jaką rolę odgrywa akomodacja?

Długotrwała praca z bliska powoduje przeciążenie układu akomodacyjnego. Utrzymywanie stałego napięcia mięśnia rzęskowego prowadzi do ograniczenia zdolności relaksacji akomodacji i pogorszenia elastyczności układu wzrokowego.

Objawia się to przejściowym zamgleniem widzenia, trudnością w patrzeniu w dal oraz uczuciem ciężkości oczu. U młodszych pacjentów może wystąpić skurcz akomodacji, natomiast u osób starszych dochodzi do nasilenia objawów prezbiopii.

Jak postępować w praktyce klinicznej?

Postępowanie w CVS/DES ma charakter głównie profilaktyczny i objawowy. Kluczowe znaczenie mają:

• stosowanie zasady 20-20-20,
• świadome zwiększanie częstości mrugania,
• regularne stosowanie sztucznych łez zawierających w swoim składzie substancjeantyoksydacyjne
• poprawa ergonomii stanowiska pracy,
• ograniczenie ekspozycji na światło niebieskie,
• właściwa korekcja wad refrakcji.

Jak prawidłowo stosować zasadę 20-20-20?

Jednym z najprostszych i najskuteczniejszych sposobów ograniczenia objawów cyfrowego zmęczenia wzroku jest zasada 20-20-20. Polega ona na tym, że co około 20 minut pracy przy ekranie należy zrobić krótką przerwę, trwającą co najmniej 20 sekund, i skierować wzrok na obiekt oddalony o około 20 stóp, czyli około 6metrów.

Mechanizm działania tej metody polega przede wszystkim na rozluźnieniu akomodacji oraz zmniejszeniu napięcia mięśnia rzęskowego, który podczas pracy z bliska pozostaje w stanie ciągłego skurczu. Dodatkowo przerwa sprzyja częstszemu mruganiu, co poprawia stabilność filmu łzowego i zmniejsza jego parowanie.

W praktyce klinicznej warto zalecać pacjentom:

• ustawienie regularnych przypomnień (np. w telefonie lub komputerze),
• świadome zamykanie oczu na kilka sekund podczas przerwy,
• kierowanie wzroku w dal, najlepiej przez okno lub na najdalszy punkt wpomieszczeniu.

Regularne stosowanie tej zasady może istotnie zmniejszyć uczucie zmęczenia oczu, poprawić komfort widzenia oraz ograniczyć nasilenie objawów CVS/DES.

Dlaczego CVS/DES to coś więcej niż zespół suchego oka? (Podsumowanie)

Zespół widzenia komputerowego, utożsamiany z cyfrowym zmęczeniem wzroku, stanowi obecnie jeden z najczęstszych problemów w praktyce okulistycznej i może być uznawany za chorobę cywilizacyjną narządu wzroku.

CVS/DES to nie tylko zespół suchego oka, ale złożone zaburzenie obejmujące powierzchnię oka, funkcję akomodacji oraz jakość widzenia.

Światło niebieskie odgrywa istotną rolę w patofizjologii objawów, jednak równie ważne są zmniejszona częstość mrugania i przeciążenie akomodacji.

Kluczoweznaczenie ma zmiana nawyków — regularne przerwy, aktywność na świeżym powietrzu oraz ograniczenie czasu przed ekranem.

Jednocześnie dla wielu osób praca przy komputerze jest nieunikniona, dlatego ważne są:

• ćwiczenia i „gimnastyka oczu”,
• świadome mruganie,
• stosowanie kropli nawilżających zawierających w swoim składzie substancjeantyoksydacyjne chronią oczy przed szkodliwym wpływem UV i światła niebieskiego

Takie kompleksowe podejście pozwala skutecznie zmniejszyć objawy i poprawić komfort widzenia.

‍

Dowiedz się jakie czynniki podrażniają oko, dlaczego pojawia się drganie oka, dlaczego oko jest czerwone? Na te pytania odpowiada ekspert.

Jakie czynniki podrażniają oko?

Występuje wiele czynników drażniących ludzkie oko. Jedne z nich podrażniają bardziej, inne mniej, a wszystko zależy głównie od indywidualnej wrażliwości konkretnej osoby. Do najczęściej drażniących czynników można zaliczyć: kurz, dym, promienie słoneczne, wiatr, chlorowaną wodę, klimatyzację, soczewki kontaktowe, długotrwałą pracę przy monitorze komputera, czy wielogodzinne oglądanie telewizji.

Dlaczego pojawia się drżenie powiek?

Drżenie powiek (tik) jest spowodowane niekontrolowanymi skurczami mięśnia okrężnego powiek. Zwykle są to krótkotrwałe objawy, dotyczące powieki górnej. Tło dolegliwości jest bardzo różnorodne, wśród możliwych przyczyn wymienia się stres, przemęczenie, brak snu, ale także niedobór pewnych mikroelementów i witamin takich jak magnez, wapń czy witamina B. Czasami tik ma podłoże psychologiczne. Jeżeli drżenie występuje sporadycznie, ustępuje po kilku minutach, to nie ma powodu do obaw. Utrzymujące się tiki, powiązane z zadrażnieniem gałki ocznej mogą być jednym z objawów zapalenia skóry powiek, spojówek, rogówki, a nawet niektórych postaci jaskry. Nie należy lekceważyć tej dolegliwości, jeżeli utrzymuje się dłuższy czas, a szczególnie, gdy towarzyszy jej opadanie powieki lub nagle występujący zez - może to być objaw poważnej choroby neurologicznej. Leczenie zwykłego tiku polega na wyrównaniu niedoborów witaminowych, uregulowaniu trybu życia i unikanie czynników wywołujących (kawa, alkohol, papierosy). Czasem skuteczne są iniekcje botulinowe, akupunktura lub psychoterapia. Jeżeli drżenie powiek jest j elementem składowym choroby okulistycznej lub neurologiczne, to zalecana terapia zależy od przyczyny.

Czy czerwone pęknięcia na oku są powodem do niepokoju?

Pęknięcie drobnego naczynia na powierzchni gałki ocznej powoduje tzw. wylew podspojówkowy, co zwykle jest powodem dużego niepokoju. Przyczyną może być uraz (wtedy też zwykle występują inne objawy), ale czasem może wystąpić samoistnie. Często jest spowodowane zwyżką ogólnego ciśnienia tętniczego lub wykonywaną pracą fizyczną np. dźwiganiem. Wylew podspojówkowy, jeżeli nie ma innych zaburzeń (np. pogorszenie widzenia), zwykle po paru dniach wchłania się samoistnie - tak jak siniak. Można stosować krople nieco zmniejszające kruchość naczyń lub celem zmniejszenia dyskomfortu krople nawilżające. U osób z chorobami hematologicznymi, niewyrównanym ciśnieniem ogólnym lub cukrzycą incydenty tego rodzaju mogą się powtarzać.

‍

Gradówka jest zgrubieniem powieki powstającym na skutek zablokowania i przewlekłego stanu zapalnego gruczołu natłuszczającego brzegi powiek. Jak się objawia? W jaki sposób powinno się ją leczyć?

Co to jest gradówka?

Co to jest gradówka? To stan zapalny gruczołu Meiboma, który odpowiada za natłuszczanie brzegów powiek (zapobiega wysychaniu rogówki i spojówki gdy oko jest zamknięte). Gradówka na oku powstaje najczęściej na skutek jego zatkania przez wydzielinę. Może ona występować zarówno na górnej, jak i dolnej powiece, najczęściej w jej wewnętrznym kąciku. Gradówka objawia się jako guzkowate zgrubienie niekiedy z towarzyszącym obrzękiem, zwykle nie jest bolesna. W niektórych przypadkach wywołuje łzawienie i uczucie pieczenia w oku. Duża gradówka może uciskać rogówkę i wywoływać zaburzenie ostrości wzroku.

Gradówka częściej występuje u osób z trądzikiem różowatym i łojotokowym zapaleniem skóry, choć może zdarzyć się w zasadzie u każdego. Jako że z pozoru przypomina jęczmień nierzadko jest z nim mylona. Gradówka jest jest skutkiem przejścia jęczmienia w fazę przewlekłego zapalenia. Jest mniej czerwona i mniej bolesna niż jęczmień.

Jak wygląda gradówka?

W poprzednim akapicie opisaliśmy, co to jest gradówka na oku. Teraz przyjrzymy się temu, jak wygląda gradówka. Jest ona biaława lub żółtawa, z wyraźnie zaznaczonymi granicami. Gradówka może mieć wielkość od kilku milimetrów do kilku centymetrów.

Pierwszym objawem gradówki jest niebolesne zgrubienie powieki. Po upływie kilku dni guzek zwiększa swoje wymiary i staje się twardszy, a znajdującą się nad nim skórę można z łatwością przesuwać.¹

Ile trwa gradówka? W większości przypadków ustępuje ona samoistnie w ciągu kilku tygodni. Na czas trwania gradówki wpływają czynniki, takie jak: jej wielkość, stopień nasilenia stanu zapalnego, obecność innych czynników ryzyka, jak trądzik różowaty, czy łojotokowe zapalenie skóry oraz kondycja układu odpornościowego. Gradówka na powiece o niewielkich rozmiarach i łagodnym przebiegu trwa przeważnie około 1-2 tygodnie. Jeśli przewód wyprowadzający nie ulegnie odetkaniu, gradówka może utrzymywać się nawet ponad miesiąc, co jest wskazaniem do leczenia zabiegowego u okulisty.

Gradówka – jak leczyć?

Gradówka – jak leczyć tego typu stan zapalny? Pomocne mogą się tutaj okazać między innymi domowe sposoby. Jednym z nich są ciepłe okłady wykonywane z wacika, szmatki lub gazy nasączonej w ciepłej wodzie albo naparze ziołowym (rumianek działa przeciwzapalnie i łagodząco, nagietek – antybakteryjnie, a szałwia – przeciwgrzybiczo). Zabieg powinien trwać około 15 minut. Należy go powtarzać kilka razy dziennie.

Jak jeszcze może być leczona gradówka? Domowe sposoby cieszące się dużą popularnością to również masaż powiek. Wykonuje się go palcem wskazującym masując gradówkę przez około 5 minut w kierunku brzegów powiek. Masaż najlepiej powtarzać kilka razy w ciągu dnia.masujemy w kierunku nosa.

Chcąc pozbyć się gradówki, można także wspomagająco, dodatkowo do ciepłych okładów i masażu, sięgnąć po krople do oczu, w których składzie znajdują się:

• D-pantenol – łagodzi podrażnienia.
• Hialuronian sodu – wiąże wodę i nawilża powierzchnię oka.
• Poliwinylopirolidon – tworzy na powierzchni oka film ochronny.

Gdy mimo zastosowania powyższych metod gradówka nie ustępuje, a dodatkowo jest bolesna i zaburza ostrość widzenia, niezbędna będzie wizyta u lekarza. W leczeniu najczęściej stosowane są miejscowe antybiotyki i steroidy, które mają działanie przeciwzapalne.. Przyjmują one postać kropli, maści lub zastrzyków do worka spojówkowego.

Gradówka to niegroźna, lecz uciążliwa dolegliwość. Aby się jej pozbyć, warto stosować krople do oczu łagodzące ewentualne podrażnienia lub skorzystać z domowych sposobów, takich jak ciepłe okłady, czy masaż powiek.

‍

Gradówka oka to niewielki guzek na powiece powstający na skutek zapalenia gruczołu Meiboma. Często ustępuje ona samoistnie w ciągu kilku tygodni. Niekiedy jednak konieczne okazuje się jej chirurgiczne usunięcie lub zastosowanie maści i kropli do oczu z antybiotykiem na dolegliwość, jaką jest gradówka oka. Jak leczyć tę przypadłość?

Gradówka oka – jak powstaje?

Choroba oczu gradówka to torbiel wypełniona płynem lub gęstą wydzieliną powstającą w gruczołach Meiboma. Znajdują się one w powiekach górnych i mniej licznie w dolnych, produkują łój będący składnikiem łez, który nawilża i chroni powierzchnię oka.

Czynnikami zwiększającymi ryzyko wystąpienia gradówki są: nieprawidłowa higiena oka, choroby skóry typu trądzik oraz częste używanie soczewek kontaktowych.

Jak wygląda gradówka oka? Najczęściej powstaje ona na górnej powiece, znacznie rzadziej na dolnej. Choroba oka gradówka ma wielkość od kilku milimetrów do kilku centymetrów (choć rzadko jest aż tak duża). Przeważnie jest twarda i bezbolesna. Może jednak wywoływać uczucie dyskomfortu oraz swędzenie lub łzawienie oka. Ile trwa gradówka na oku? W większości przypadków ustępuje ona samoistnie na przestrzeni kilku tygodni lub miesięcy. Gradówka oka — czy jest zaraźliwa? Nie. Bakterie ją wywołujące występują naturalnie w otaczającym nas środowisku i mogą zostać przeniesione na oczy przez dotyk. Jednak by to tego doszło, muszą się dostać do gruczołu Meiboma. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy powieki są podrażnione lub uszkodzone.

Jak dochodzi do powstania gradówki oka? Pierwszym etapem jest zapalenie gruczołu Meiboma, które może wywoływać infekcja bakteryjna lub wirusowa, alergia, stany zapalne skóry powiek, zaburzenia hormonalne oraz urazy. Prowadzi ono do jego obrzęku i zaczerwienienia. Na skutek zapalenia gruczołu Meiboma może dojść do zablokowania jego ujścia, które to odpowiada za odprowadzanie łoju na powierzchnię oka. Efektem tego jest nagromadzenie się wspomnianej wydzieliny w jego wnętrzu i rozwój gradówki.

Gradówka na oku – domowe sposob

Jak leczyć gradówkę w oku? W pierwszej kolejności należy się udać na wizytę do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej lub okulisty, który postawi diagnozę i doradzi, jak usunąć gradówkę z oka. Pacjentom borykającym się z uciążliwą dolegliwością, jaką jest gradówka na oku, domowe sposoby przychodzą z pomocą. Warto zaznaczyć, że mogą stanowić one jedynie uzupełnienie zaleconej przez lekarza kuracji.

Jak leczyć gradówkę na oku? Co stosować na gradówkę oka? Do najpopularniejszych domowych metod łagodzących jej objawy są:

• Ciepłe okłady ze zwilżonego wacika kosmetycznego, torebki herbaty lub ugotowanego jajka (jego zaletą jest fakt, że długo utrzymuje temperaturę). Powinny one trwać około 15 minut i być wykonywane 2-3 razy dziennie. Skuteczność tej metody jest związana z tym, iż ciepło pomaga rozluźnić mięśnie powiek i ułatwia odpływ wydzieliny z gruczołów Meibom
• Delikatny masaż gradówki wykonywany opuszkami palców, poprzez lekki ucisk guzka w kierunku rzęs. Należy go wykonywać 2-3 razy dziennie przez około 10 minut.
• Regularne mycie oczu i powiek przy pomocy wody z mydłem lub dedykowanych preparatów do pielęgnacji oczu. W ten sposób można skutecznie usunąć nagromadzone zanieczyszczenia i bakterie.

Jak leczyć gradówkę na oku – leki i maści

Wiemy już, czym jest gradówka w oku. Domowe sposoby opisane powyżej mogą być stosowane wyłącznie pod nadzorem lekarza. Dobierze on odpowiednią kurację, uwzględniając wielkość gradówki, stopień jej nasilenia oraz ewentualną obecność infekcji. Jakie są najpopularniejsze metody walki z dolegliwością, jaką jest gradówka oka? Leczenie może obejmować między innymi stosowanie specjalnych maści antybiotykowych. Mogą one zawierać jedną z poniższych substancji:

• Bacytracyna – antybiotyk z grupy aminoglikozydów skutecznie zwalczający szerokie spektrum bakterii. Znajduje on zastosowanie w przypadku zarówno gradówki, jak i jęczmienia czy zapalenia spojówek.
• Erytromycyna – antybiotyk z grupy makrolidów będący w stanie zwalczyć między innymi bakterię Staphylococcus aureus będącą najpopularniejszą przyczyną gradówki.
• Etakrydyna – substancja czynna działająca przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo. Stosuje się ją w leczeniu gradówki, jęczmienia oraz zapalenia powiek.

Maść na gradówkę oka należy nakładać na powiekę 2 razy dziennie, aż do ustąpienia objawów.

W celu pozbycia się omawianej dolegliwości zastosować można również lek na gradówkę oka w formie antybiotyku z grupy tetracyklin, który pomaga zwalczać objawy infekcji. Przyjmuje on postać tabletek doustnych lub kropli do oczu. Jeżeli chodzi o te drugie, zawierać mogą one także tetryzolinę, która łagodzi objawy gradówki oka, takie jak obrzęk i zaczerwienienie. Takie krople do oczu na gradówkę dobrze sprawdzają się również w przypadku obrzęku i przekrwienia spojówek, zmęczenia oczu, kataru siennego i uczulenia na pyłki traw.

W zaawansowanych przypadkach, mniej więcej gdy gradówka nie ustępuje przez miesiąc, niezbędne może okazać się przeprowadzenie zabiegu chirurgicznego polegającego na wykonaniu niewielkiego nacięcia w miejscu, w którym znajduje się gradówka. Następnie jest ona usuwana, a na oko nakłada się bandaż. Większość pacjentów jest w stanie wrócić do normalnej aktywności w przeciągu maksymalnie kilku dni od zabiegu.

Niewielki guzek powstający na skutek zablokowania ujścia gruczołu Meiboma występuje pod nazwą gradówka na oku. Leczenie tej dolegliwości opiera się o aplikowanie specjalnych maści lub kropli z antybiotykiem. Może ono zostać uzupełnione o domowe sposoby, takie jak ciepłe kompresy, masaż czy odpowiednią higienę oka. Dopiero w zaawansowanym stadium gradówka może wymagać chirurgicznego usunięcia.

‍

Drżenie powieki jest popularną dolegliwością, która może mieć rozmaite przyczyny. Drżenie górnej powieki bardzo może być związane chorobami oczu czy nieskorygowanymi wadami wzroku. W poniższym artykule omawiamy mechanizm działania tej przypadłości, jego rodzaje, przyczyny oraz sposoby leczenia.

Drganie powieki – co to jest?

Drżenie powieki to powtarzający się, mimowolny skurcz mięśnia okrężnego oka. Najczęściej drży powieka górna, lecz niekiedy przypadłość ta może występować również w powiece dolnej. Skurcze mięśni powieki przeważnie mają charakter łagodny oraz krótkotrwały i ustępują samoistnie. Przeważnie pojawiają się co kilka sekund lub minut i trwają przez kilkanaście czy kilkadziesiąt minut, w rzadszych przypadkach dłużej. Drżenie powieki górnej zwykle nie wywołuje dolegliwości bólowych. Bywa jednak uciążliwe, w szczególności wówczas, gdy jest częste lub kiedy występuje na obu powiekach. Drganie górnej powieki może niekiedy utrudniać widzenie i wykonywanie codziennych czynności. W znaczącej części przypadków drganie prawej powieki lub drgająca lewa powieka ustępuje samoistne. Jeżeli jednak dolegliwość ta występuje często, konieczna może okazać się wizyta u lekarza, który przede wszystkim przyjrzy się przyczynom tego objawu i wówczas będzie mógł wdrożyć stosowne leczenie.

Drżenie powieki – rodzaje

Zanim przejdziemy do wyjaśnienia tego, dlaczego drga powieka, przedstawimy, z jakimi rodzajami tej przypadłości możemy mieć do czynienia. W zależności od tego, co jest przyczyną drgania powieki, wyróżnia się:

• Drżenie powieki fizjologiczne – to najpopularniejszy rodzaj omawianej dolegliwości. Występuje on u osób zdrowych i może być spowodowany nadmiernym spożyciem kofeiny, zmęczeniem lub stresem. Tego typu drżenie powieki ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie.
• Drżenie powieki związane z chorobami oczu – co oznacza drganie powieki tego typu? Może być ono objawem jaskry lub zapalenia rogówki, czy powiek. Choroby tego typu wymagają konsultacji z okulistą.
• Drżenie powieki związane z chorobami ogólnoustrojowymi – co oznacza drżenie powieki oka w tym przypadku? Najczęściej jest to symptom chorób tarczycy albo przytarczyc. W takim przypadku niezbędna będzie wizyta u lekarza internisty.
• Drżenie powieki związane z chorobami neurologicznymi – mowa tutaj o przypadłościach, takich jak zespół Tourette’a, choroba Parkinsona, czy dystonia. W takiej sytuacji należy się skonsultować z neurologiem.

Drżenie powieki – jakie są przyczyny?

Przyczyny drgania powieki mogą być różne. Jedną z nich jest zmęczenie i stres, które sprawiają, że nasze mięśnie są bardziej podatne na skurcze i pojawiania się drżenie powieki. Przyczyny tej dolegliwości to również nadwyrężenie oczu na skutek długotrwałego patrzenia na ekran komputera, częstego oglądania telewizji, czy pracy w słabo oświetlonym pomieszczeniu. Prowadzi ono do ich podrażnienia, wywołując drganie oka. Przyczyny często wskazywane przez pacjentów to także choroby oczu, takie jak zapalenie powiek lub spojówek bądź jaskra, które to powodują drżenie powieki.

Przyczyny, o których warto także wspomnieć to niewłaściwa dieta, a dokładniej taka, która jest uboga w magnez, potas lub żelazo. Niedobór pierwszego z nich objawia się dodatkowo skurczami mięśni szkieletowych, drugiego – skurczami w innych rejonach twarzy, a trzeciego – kołataniem serca.

Co jeszcze może oznaczać drgająca powieka? Przyczyny, które bardzo często wywołują tę przypadłość to nadmierne spożycie kofeiny będącej środkiem pobudzającym powodującym nadpobudliwość mięśni. Zawiera ją zarówno kawa, jak i herbata, czy napoje energetyczne. Nie sposób nie wspomnieć tutaj także o drżeniu oczu wywołanym nieskorygowanymi wadami wzroku, takimi jak astygmatyzm, krótkowzroczność lub dalekowzroczność. Gdy staramy się wówczas widzieć wyraźnie, mięśnie powiek muszą pracować ciężej, co może prowadzić do drżenia.

Co zrobić jak drga powieka?

Wiemy już, co oznacza drżenie powieki. A co zrobić jak drga powieka? Jeżeli przypadłość ta jest spowodowana zmęczeniem lub stresem, warto zadbać o codzienny odpoczynek, relaks oraz odpowiednią ilość snu. Drżenie powieki pomoże również załagodzić ograniczenie spożycia kofeiny i wprowadzenie do diety produktów bogatych w magnez, potas i żelazo. Co na drżenie powieki sprawdzi się najlepiej? Gdy towarzyszy mu suchość oczu, warto sięgnąć po krople nawilżające zawierające w składzie na przykład kwas hialuronowy. Przynoszą one szybką ulgę i gwarantują długotrwałe nawilżenie.

Co oznacza drżenie powieki? Stres, zmęczenie oczu, nadmierne spożycie kofeiny oraz dieta uboga w magnez, potas lub żelazo to jej najpopularniejsze przyczyny. Drganie dolnej powieki czy górnej, może być także związane z chorobami oczu oraz nieskorygowanymi wadami wzroku. Nieprzyjemne dolegliwości pomogą złagodzić między innymi krople do oczu z dodatkiem kwasu hialuronowego – zniwelują suchość oka będącą jedną z częstszych przyczyn.

‍

W ciągu dnia widzisz prawidłowo, a gdy zapada zmrok nie potrafisz się odnaleźć w otaczającej przestrzeni? Za wieczorne i nocne problemy ze wzrokiem odpowiada kurza ślepota. Przyczyny, objawy i leczenie, to kluczowe zagadnienia, które omawiamy w poniższym artykule.

Problemy z wyraźnym widzeniem

Zmysł wzroku to niezwykle skomplikowany mechanizm, który umożliwia nam odbieranie piękna otaczającego świata. Abyśmy mogli cieszyć się tymi obrazami, impulsy świetlne muszą odbić się od obserwowanych przez nas przedmiotów, przejść przez gałkę oczną aż do tylnego jej odcinka, czyli siatkówki, zawierającej właściwe receptory wzrokowe, a następnie drogą nerwu wzrokowego informacje docierają wprost do ośrodka wzroku, w tylnej części mózgu (płat potyliczny). Oczy są więc funkcjonalnie związane z mózgiem i tylko sprawne współdziałanie tych dwóch narządów pozwala nam widzieć. Mimo tego, zaburzenia wzroku najczęściej są efektem problemu okulistycznego, a zdecydowanie rzadziej neurologicznego (np. padaczka, nowotwory, migrenowe bóle głowy). Niewyraźne widzenie typowo pojawia się w wadach refrakcji, takich jak krótkowzroczność, dalekowzroczność czy astygmatyzm. U starszych osób, choć mogą wystąpić też w młodszym wieku, do przyczyn dołącza zaćma, czyli zmętnienie soczewki oraz retinopatia cukrzycowa i nadciśnieniowa (skutek nieleczonej albo źle leczonej cukrzycy i nadciśnienia tętniczego). Gwałtowne pogorszenie się wzroku, a nawet całkowita utrata widzenia mogą być objawem ostrego ataku jaskry, zapalenia nerwu wzrokowego, niedokrwienia siatkówki czy zatrucia, np. alkoholem metylowym.

Niewyraźne widzenie wyłącznie po zmroku to specyficzne zaburzenie, nazywane ślepotą zmierzchową, która może być jedynym objawem albo towarzyszyć innym chorobom.

Pamiętajmy, aby w wypadku jakichkolwiek problemów ze wzrokiem, udać się do lekarza okulisty, ponieważ tylko ten specjalista dysponuje szeregiem urządzeń i badań diagnostycznych, pozwalających postawić właściwe rozpoznanie. Jeśli niewyraźne widzenie pojawia się nagle, konieczna jest natychmiastowa konsultacja, gdyż jakiekolwiek odroczenie wizyty zmniejsza szansę na poprawę widzenia.

Ślepota zmierzchowa, czyli kurza ślepota

Receptory wzrokowe (fotoreceptory) znajdujące się w siatkówce to tak naprawdę:

• czopki – odpowiedzialne za widzenie kolorów w warunkach dobrego oświetlenia, skupione są w centrum siatkówki (najwięcej w tzw. plamce)
• pręciki – odpowiedzialne za widzenie czarno-białe w gorszym oświetleniu, zlokalizowane na obwodzie siatkówki, jest ich znacznie więcej niż czopków, bo aż 90 milionów!¹

Uszkodzenie pręcików prowadzi do zmniejszenia ostrości widzenia w słabym oświetleniu i w ciemności, co nazywane jest fachowo ślepotą zmierzchową, hemeralopią lub nyktalopią, a zwyczajowo kurzą ślepotą. Objawy są szczególnie dokuczliwe w sezonie jesienno-zimowym, kiedy bardzo szybko robi się ciemno. Chore osoby czują się zdezorientowane po zmroku, co zwiększa ryzyko urazów. Kurza ślepota u kierowców to ogromne niebezpieczeństwo wypadków, ponieważ w pochmurne dni, wieczorami i w nocy ciężej zauważyć im pieszych czy przeszkody na drodze.

Przyczyn tego zjawiska może być dużo, a wśród nich najczęściej wymienia się niedobór witaminy A.

Aby fotoreceptory mogły pochłonąć światło, muszą zawierać w sobie specjalny barwnik. W przypadku pręcików jest nim rodopsyna, która powstaje przy udziale witaminy A. Jeśli więc mamy niedobór tego składnika, co najczęściej wynika z niedostatecznej podaży z pokarmem, to objawem będzie kurza ślepota. Oprócz problemów ze wzrokiem zaobserwujemy również łamliwość włosów i paznokci, częstsze infekcje (w wyniku spadku odporności), a przede wszystkim suchość skóry i oczu, aż do powstania zespołu suchego oka przy długotrwałym deficycie. Niedobór witaminy A zwykle dotyczy kobiet w ciąży i noworodków w krajach słabo rozwiniętych. W polskich warunkach zdarza się znacznie rzadziej. W przypadku krótkotrwałego niedoboru suplementacja witaminy A, w tym podanie drogą dożylną może wystarczyć. Jeśli jednak niedostateczna podaż tego składnika trwa od bardzo dawna, możliwe jest nieodwracalne uszkodzenie wzroku – to kolejny argument, aby jak najszybciej, gdy gorzej widzimy, udać się do okulisty.

Za kurzą ślepotę może odpowiadać także niedobór cynku, zwyrodnienie plamki albo wysoka krótkowzroczność. Jedną z poważniejszych przyczyn jest zwyrodnienie barwnikowe siatkówki (retinitis pigmentosa). W tym wypadku niedowidzenie w ciemności pojawia się bardzo wcześnie, już w 1-2 dekadzie życia. Z czasem dołącza ograniczenie pola widzenia aż do powstania widzenia lunetowego, czyli widzenia tylko w części centralnej. Jest to wcale, nierzadka choroba, dotykająca 1 na 4000 osób1, uwarunkowana genetycznie, której medycyna dotychczas nie potrafi wyleczyć.

Leczenie zależy od stwierdzonej przyczyny ślepoty zmierzchowej i może obejmować wspomniane wcześniej uzupełnianie witaminy A. Jeśli dodatkowo pojawia się uczucie suchości oka zaleca się sięgnięcie po niezawierające konserwantów krople nawilżające.

‍

Któż z nas nie zatrzymał wzroku na pięknych okularach dostępnych od ręki w galeriach handlowych, czy w aptekach? Sytuacja wydaje się prosta, takie okulary można kupić bez kolejek do lekarza i bez dodatkowych kosztów. Czy to jednak naprawdę jest dobra metoda korekcji niewyraźnego widzenia? Co może się stać, kiedy okulary albo soczewki są za mocne lub za słabe?

Za mocne lub za słabe okulary i soczewki – objawy

Źle dobrane okulary lub soczewki kontaktowe wywołują nieprzyjemne dolegliwości, których często początkowo nie łączymy z nowym narzędziem do korekcji wzroku. Co ciekawe, zarówno nadmierne skorygowanie (nadkorekcja), jak i zbyt słaba korekcja mogą wywoływać podobne objawy. Oprócz oczywistego niewyraźnego/zamazanego/zamglonego widzenia często występuje także:

• ból głowy,
• pieczenie, zaczerwienienie (przekrwienie) oczu, a dokładniej spojówek, czyli błony śluzowej pokrywającej wewnętrzną część powiek oraz zewnętrzną powierzchnię twardówki (białą część oka),
• ból oczu,
• łzawienie oczu,
• nadmierne mruganie,
• rozdrażnienie,
• trudność w nauce u dzieci, gdy problem jest długotrwały.

Pod hasłem „źle dobrane” kryje się nie tylko moc okularów i soczewek.

W okularach korekcyjnych istotne znaczenie ma również ustawienie środków optycznych soczewek (szkieł) dokładnie na wprost źrenic. Dokonuje się tego, mierząc rozstaw źrenic. Pominięcie tego pomiaru może skutkować powstaniem tzw. efektu pryzmatycznego, a w konsekwencji zeza ukrytego (heteroforii). Mówimy o nim wówczas, gdy zasłonięcie chorego oka przy patrzeniu w dal powoduje jego odchylenie, co nie jest widoczne przy normalnym patrzeniu. Niestety zbagatelizowany zez ukryty może zamienić się w jawny, co objawia się powyższymi dolegliwościami oraz podwójnym widzeniem. Kolejnym ważnym parametrem jest odległość soczewki okularowej od rogówki oka. Nie bez znaczenia są także oprawy okularów. Źle dobrane mogą zjeżdżać z nosa lub być za blisko oczu, co znacząco utrudnia patrzenie. Niedostosowane do mocy i rodzaju soczewek mogą być ciężkie i powodować dyskomfort noszenia.

Rogówka jest zewnętrzną, przezierną (przezroczystą) strukturą pokrywającą tęczówkę, kolorową część oka. Rogówka pozbawiona jest naczyń krwionośnych i musi być odżywiana przez film łzowy oraz ciecz wodnistą (przezroczysty płyn wypełniający przednią część gałki ocznej). Zbyt ciasna soczewka za mocno przylega do rogówki i utrudnia dostarczanie do niej niezbędnych składników. Może to prowadzić do jej uszkodzenia. Taki skutek można uzyskać, również stosując dobrze dobrane rozmiarowo soczewki, ale o niskim współczynniku przenikania tlenu (wartość Dk/t).

Źle dobrane okulary i soczewki– czym mogą skutkować?

Oprócz powyższych dolegliwości zła korekcja wad wzroku może prowadzić do ich progresji. Dotyczy to zwłaszcza dzieci, szczególnie małych, u których ośrodki optyczne oczu dopiero się kształtują. Nie bez znaczenia jest także kwestia nauki. Złe widzenie może zniechęcić dziecko do uczenia się i wpłynąć na wyniki w nauce albo nawet zaburzyć kontakty z rówieśnikami poprzez wycofywanie się z drużynowych zajęć sportowych.

U dorosłych nieskorygowane wady są częstą przyczyną astenopii, czyli subiektywnego uczucia osłabienia i bólu oczu obniżającego znacząco jakość życia.

Ból głowy spowodowany nieodpowiednią korekcją wady wzroku może przybrać postać przewlekłą, niekiedy myloną z migreną lub napięciowymi bólami głowy.

Zły dobór okularów – jak go uniknąć?

Pierwszym, co powinniśmy zrobić, obserwując u siebie niewyraźne widzenie, jest umówienie się na wizytę do okulisty. Nikt nie posiada większej wiedzy niż specjalista w tej wąskiej dziedzinie. Bez badania lekarskiego z użyciem specjalistycznego sprzętu nie jesteśmy w stanie powiedzieć, czy pogorszenie wzroku nie jest np. wynikiem innych chorób, np. zaćmy. Podczas wizyty warto wspomnieć, czy planujemy nosić okulary lub soczewki, aby okulista lub współpracujący z nim optometrysta mógł dokonać niezbędnych do tego pomiarów.

Aktualnie narastającym problemem jest kupowanie, o zgrozo nawet w sklepach z odzieżą, ładnie wyglądających oprawek z już założonymi soczewkami np. „na wadę +2”. Należy absolutnie zaniechać takich zakupów, ponieważ soczewki w takich okularach nie są dobrane precyzyjnie do naszej wady wzroku i naszej budowy twarzy, a tym samym mogą narazić nas na powstanie wyżej wymienionych nieprzyjemnych dolegliwości.

Zatem jak uniknąć problemu? Okulary i soczewki warto kupować w renomowanych salonach okulistycznych po uzyskaniu od okulisty ich dokładnych parametrów.

A co w przypadku wystąpienia podrażnienia wywołanego soczewkami kontaktowymi? Oczywiście należy zrezygnować z ich noszenia w tym czasie oraz umówić się wizytę u okulisty. W złagodzeniu zaczerwienienia, pieczenia, bolesności, nadmiernego łzawienia i podrażnienia spojówek pomocne mogą być miejscowe krople do oczu zawierające np. tetryzolinę. Pomogą zredukować zaczerwienienie oczu. Nie należy ich jednak stosować dłużej niż kilka bez konsultacji z lekarzem.

Noszenie soczewek kontaktowych często powoduje odczucie suchości oczu i dyskomfortu. Wtedy warto sięgać po krople nawilżające bez konserwantów.

‍

Obserwujesz na oku nieznikający, twardy guzek? Nic dziwnego, że się niepokoisz, choć przyczyna zwykle nie jest aż tak poważna, jak można by pomyśleć. Gradówka, bo o niej mowa, może pojawić się na górnej albo dolnej powiece od jej wewnętrznej strony (być wyczuwalna pod powieką) u dziecka i dorosłego. Dowiedz się, co to właściwie za przypadłość, jakie jest jej leczenie i jak zapobiec gradówce oka.

Gradówka – co to jest?

Nasze oczy produkują łzy, które służą nam do wyrażania negatywnych emocji albo wręcz przeciwnie – radości. Chronią przed ciałami obcymi jak drobny owad, pył, czy zabłąkana rzęsa. Zmywają drobnoustroje, zapobiegając infekcjom. Łzy przed wszystkim nawilżają powierzchnię oka.

Tuż pod powiekami znajdują się dwa rodzaje gruczołów łojowych, których wydzielina pomaga w utrzymaniu szczelności powiek po ich zamknięciu, a także chroni przed naruszeniem filmu łzowego niezbędnego do nawilżenia oka.

• Gruczoły tarczkowe Meiboma – zlokalizowane głębiej w powiece górnej i dolnej – jest ich 30–40 w powiece górnej i 20–30 w powiece dolnej¹.
• Gruczoły przyrzęsowe Zeissa – zlokalizowane przy brzegu powiek.

Zablokowanie ujść gruczołów tarczkowych Meiboma i rzadziej Zeissa będzie powodować zaleganie w nich wydzieliny tłuszczowej, co wywołuje stan zapalny. Przewlekły stan zapalny tych miejsc to właśnie gradówka. Ważne jest tutaj słowo „przewlekły”, czyli długotrwający, gdyż ostre zapalenie to jęczmień.

Gradówka (chalazion) ma zwykle postać małego, niebolesnego, guzka o wielkości kilku lub kilkunastu milimetrów. Lokalizuje się na powiece górnej lub dolnej. Patrząc na jej górną powierzchnię, guzek z reguły nie wyróżnia się kolorem. Natomiast po odwinięciu powieki może być żółtawy albo białawy. Zdarza się także zaczerwienienie dookoła gradówki, obrzęk oraz tkliwość przy dotyku. Zmiana może się okresowo zadrażniać, stopniowo powiększać i nawracać. W rzadkich przypadkach dochodzi do ucisku na rogówkę, co wywołuje astygmatyzm i zaburzenia widzenia. Najczęściej gradówka jest pojedyncza, choć z uwagi na mnogość gruczołów łojowych w powiekach, liczne guzki wcale nie należą do rzadkości.

Gradówka w oku – przyczyny powstania

Przyczyn gradówki oka może być całe mnóstwo²:

• Konsekwencja niewyleczonego ostrego zapalenia gruczołu łojowego, czyli jęczmienia.
• Przewlekłe zapalenie brzegów powiek.
• Zakażenie nużeńcem (pasożyt), który bytuje w mieszkach włosowych rzęs i gruczołach łojowych powiek, co wywołuje nużycę (inaczej demodekozę).
• Rzadkie mruganie, np. u dzieci spędzających dużo czasu przed monitorem (powoduje to objawy suchego oka, w wyniku czego oczy są często pocieranie co sprzyja przenoszeniu bakterii).
• Nieleczone albo źle leczone wady wzroku (refrakcji).
• Nieodpowiednia higiena brzegów powiek.
• Trądzik różowaty.
• Łojotokowe zapalenie skóry.
• Upośledzenie odporności w różnych chorobach przewlekłych.
• Nierozpoznana cukrzyca.
• Niedokrwistość (anemia).
• Zaburzenia gospodarki lipidowej.

Mimo iż lista czynników sprzyjających gradówce jest spora, w praktyce najczęściej bywa wynikiem niewyleczonego jęczmienia. Ten z kolei w 90–95% przypadków wywołany jest przez zakażenie bakteriami – gronkowcami.³

Gradówka w oku – co stosować?

Obserwując gradówkę, czy jęczmień na oku, warto udać się na konsultację lekarską. Nie musi to być od razu okulista. Zwykle wystarczy porada lekarza pierwszego kontaktu.

W obu stanach chorobowych zaleca się ciepłe okłady i wielokrotne masaże powiek w kierunku ich brzegów. W przypadku gradówki na górnej powiece trzeba zatem masować od góry do dołu, a gdy zmiana dotyczy dolnej powieki – od dołu do góry. Dobrze sprawdzi się tutaj ciepłe ugotowane jajko (trzeba uważać, żeby nie było gorące), bo długo utrzymuje temperaturę albo od lat stosowana obrączka, choć – wbrew powszechnej opinii – to nie materiał, z którego jest wykonana, wykazuje efekt leczniczy, a po prostu ciepło i ucisk.

Takie zabiegi zwykle przynoszą efekt już po kilku dniach – dochodzi do samoistnego odblokowania zatkanego gruczołu, wypłynięcia zgromadzonej wydzieliny i wchłonięcia się guzka. Jeśli tak się nie stanie, lekarz przepisze krople lub maść z antybiotykiem do oczu. Jeżeli takie postępowanie nie okaże się nieskuteczne, gradówka jest usuwana chirurgicznie.³

Każdego dnia należy dbać o higienę rąk i twarzy, przemywać dokładnie powieki i rzęsy, usuwać makijaż przed snem. Po wyleczeniu dobrze jest wymienić kosmetyki do makijażu oczu na nowe, bo mogą się w nich namnażać bakterie, które ponownie wywołają zakażenie. Czując dyskomfort oczu, warto dodatkowo sięgnąć po krople nawilżające.

‍

Każdego dnia nasze oczy narażone są na wiele czynników drażniących. Praca przy komputerze, klimatyzacja, promieniowanie UV – to tylko kilka z nich. Problemy oczne często dają o sobie znać w najmniej oczekiwanym momencie. Pojawia się wówczas swędzenie, szczypanie i pieczenie oczu. Dziś skupimy się szczególnie na tym ostatnim objawie. Jakie są przyczyny pieczenia oczu i jak im zaradzić?

Dlaczego oczy pieką?

Pieczenie oczu to jeden z najczęstszych objawów, na które skarżą się pacjenci okulistyczni – obok swędzenia, łzawienia i nieostrego widzenia. Pojawia się wówczas, gdy dojdzie do podrażnienia powierzchni oka (spojówki lub rogówki). Narząd wzroku chroniony jest za pomocą wieloelementowego aparatu ochronnego, do którego należą: oczodół, powieki z rzęsami, brwi, spojówka oraz narząd łzowy. Mimo tylu zabezpieczeń zdarza się, że niekorzystne warunki atmosferyczne, drobne urazy oraz alergeny prowadzą do jego podrażnienia. Oprócz uczucia pieczenia bardzo często pojawia się także wrażenie piasku pod powiekami, nadmierne przekrwienie spojówki (dające wrażenie czerwonego oka) i odruchowe wzmożone łzawienie, którego zadaniem jest usunięcie drażniącego czynnika z powierzchni oka.

Pieczenie oczu – przyczyny

• Zespół suchego oka – niedostateczna produkcja łez lub ich ndmierne parowanie. W jego przebiegu dochodzi do nieprawidłowego nawilżania powierzchni oka przez film łzowy – może dojść do uszkodzenia powierzchni oka (spojówek i rogówki). Nadmiernie suche, pozbawione warstwy ochronnej, oko jest bardziej narażone na działanie czynników zewnętrznych (środowiskowych). Zespół suchego oka ma również szereg innych przyczyn w tym choroby reumatyczne, podeszły wiek, wieloletnie noszenie soczewek, stosowanie leków. Rozpoznania tego schorzenia może dokonać jedynie lekarz okulista;
• Zanieczyszczone powietrze – kurz, drobinki pyłów, dym, spaliny oraz różne związki chemiczne osiadają na powierzchni naszych oczu i doprowadzają do ich podrażnienia.
• Korzystanie z soczewek kontaktowych – zbyt długie noszenie, nieodpowiednia higiena zakładania i przechowywania zwiększają ryzyko podrażnienia oczu i rozwoju zespołu suchego oka.
• Praca przy komputerze – wywołuje zmniejszenie częstotliwości mrugania, co upośledza rozprowadzanie łez na powierzchni oka i nasila jego wysychanie.
• Zbyt słabe lub za ostre oświetlenie – prowadzi do zmęczenia oczu i większej ich podatności na pozostałe czynniki drażniące, dodatkowo może pogorszyć widzenie.
• Suche powietrze – w pomieszczeniach klimatyzowanych i ogrzewanych może być przyczyną nadmiernego parowania filmu łzowego.
• Wiatr – jego silne natężenie powoduje podrażnienie, a ponadto podmuchy wiatru przenoszą zanieczyszczenia powietrza wprost do naszych oczu. Z kolei suche i gorące powietrze powoduje nadmierne parowanie łez.
• Alergiczne zapalenie spojówek – objawia się świądem oczu, pieczeniem, łzawieniem. Często towarzyszy mu katar (alergiczny nieżyt nosa). Przyczyną mogą być alergeny sezonowe (np. pyłki roślin) lub całoroczne (np. roztocze kurzu domowego).

Pieczenie oczu. Jak sobie z nim radzić?

Pierwszą czynnością, którą powinniśmy wykonać w przypadku pieczenia oczu, jest ich dokładne przemycie solą fizjologiczną. Pozwoli to wypłukać z worka spojówkowego ewentualne drobinki pyłów, piasku, kurzu.

Na uczucie pieczenia, bez lub z nieznacznym zaczerwienieniem oka warto zastosować dostępne bez recepty krople nawilżające, najlepiej te bez konserwantów. Można je aplikować wielokrotnie w ciągu dnia (zwykle 3-5 razy), bez obawy o działania niepożądane. Jeśli po ich stosowaniu przez 1-2 dni odczuwamy wyraźną poprawę, najpewniej przyczyną były wymienione wcześniej czynniki drażniące. Jeśli pieczenie nie zmalało, udajmy się do okulisty.

W przypadku pieczenia, któremu towarzyszy zaczerwienienia oka, można zastosować krople zawierające tetryzolinę. Powodują zmniejszenie przekrwienia spojówek, podrażenienia, opuchnięcia swędzenia oraz łzawienia oczu. Należy jednak pamiętać, aby nie stosować ich bez nadzoru lekarza dłużej niż kilka dni (najlepiej do 2 dni).

Jeżeli obserwujemy u siebie ropną wydzielinę w oku, jakiekolwiek upośledzenie widzenia, silny ból oka, ból głowy lub nieostre widzenie albo doznaliśmy urazu oka, nie aplikujmy kropli na własną rękę, tylko natychmiast skontaktujmy się z lekarzem, który ustali przyczynę dolegliwości i zastosuje odpowiednią terapię.

Warto także zadbać o profilaktykę zdrowotną naszych oczu – kontrole u okulisty, dobrze dobrane okulary lub soczewki, ochrona oczu przed nadmiernym słońcem, odpoczynek, nawilżanie wysychających spojówek – wszystko to wpłynie pozytywnie na nasze oczy i pozwoli zmniejszyć ryzyko nieprzyjemnych dolegliwości z ich strony.

Domowe sposoby na pieczenie oczu powinny być stosowane z rozwagą. Przykładanie zimnej łyżeczki na obrzęknięte powieki pomoże zmniejszyć opuchliznę i z pewnością nam nie zaszkodzi. Okłady z ziół lub niesprawdzone kosmetyki niosą ze sobą ryzyko alergicznego kontaktowego zapalenia skóry wokół oczu.

‍

Wzrok, słuch, węch, smak, dotyk – każdy człowiek posiada zmysły, które umożliwiają mu prawidłowe funkcjonowanie. Gdy jednego z nich zabraknie lub nie funkcjonuje on prawidłowo, życie staje się utrudnione, a codzienne czynności wymagają o wiele więcej czasu, wysiłku i skupienia. Dlatego tak istotne jest, by na co dzień troszczyć się o wszystkie zmysły oraz szybko reagować, gdy odczujemy pogorszenie któregoś z nich. Jednym ze zmysłów, o który szczególnie należy zadbać, jest wzrok. Jakie są objawy, które powinny nas zaniepokoić i skłonić do wizyty u okulisty?

Jak dbać o oczy?

Wzrok to bardzo istotny zmysł. Dzięki niemu jesteśmy w stanie zapoznawać się z otoczeniem, unikać niebezpieczeństwa, prawidłowo odczytywać sytuacje, obrazy, informacje i rozpoznawać ludzi.

W naszym środowisku i w najbliższym otoczeniu występuje wiele czynników, które drażnią oczy. Jaskrawe światło słoneczne, wiatr, dym kurz, czy chlorowana woda lub kosmetyki mogą niekorzystnie wpływać na oczy.

Niezwykle istotna jest profilaktyka i codzienna troska o zdrowie oczu. Jeżeli często czujemy suchość, uczucie piasku w oczach, pieczenie, nadmierne łzawienie, swędzenie lub mamy opuchnięte i przekrwione spojówki, warto stosować krople nawilżające.

Oczy należy również chronić przed silnym działaniem promieni słonecznych i stosować okulary przeciwsłoneczne z odpowiednim filtrem. Trzeba też pamiętać, by w codziennej pielęgnacji unikać drażniących kosmetyków i wybierać produkty o delikatnym działaniu. Jeżeli nosimy soczewki kontaktowe, to nie możemy zapominać o zachowaniu odpowiedniej higieny w ich użytkowaniu.

Pielęgnacja oczu – jakie produkty stosować?

Niestety nie zawsze nasze zabiegi ochronne przynoszą oczekiwane rezultaty. Bywa, że w pewnym momencie zaczynają dokuczać nam nieprzyjemne objawy ze strony oczu. Jak sobie radzić w takich sytuacjach? Jakie preparaty wybrać?

Przede wszystkim należy pamiętać, że wzrok wymaga specjalnej pielęgnacji. Warto więc sięgać po sprawdzone produkty, które są dostosowane do różnorodnych potrzeb naszych oczu.

Jeżeli nasze oczy są zaczerwienione, podrażnione, pieką lub nadmiernie łzawią, korzystnym wyborem mogą okazać się krople nawilżające. Produkt łagodzi wymienione objawy i przynosi oczekiwaną ulgę. Sprawdzi się w sytuacjach, w których oczy są narażone na działanie czynników drażniących m.in. takich jak.: pył, kurz, czy silny wiatr lub chlorowana woda. Stosowanie kropli nawilżających jest zalecane przy długotrwałym narażeniu na działanie ekranów, np. komputera, przebywaniu w miejscu z klimatyzacją, ze sztucznym oświetleniem.

Jeżeli natomiast borykamy się z alergią oczu, pomocny może okazać się Starazolin Alergia. Preparat przeznaczony jest stosowania przy objawach, wynikających z sezonowego, alergicznego zapalenia spojówek.

Kiedy skonsultować się z okulistą?

Zdarza się, że niektóre dolegliwości związane ze wzrokiem, należy skonsultować ze specjalistą. Oto niektóre z nich:

1. Niewyraźne widzenie, ból, światłowstręt.
2. Mrużenie oczu przy czytaniu, oglądaniu telewizji i innych codziennych czynnościach. Może to świadczyć o krótkowzroczności i konieczności korekty poprzez noszenie okularów lub soczewek kontaktowych.
3. Nawracające stany zapalne spojówek. W takim wypadku często należy poszerzyć diagnostykę szczególnie w kierunku chorób alergicznych, które są główną przyczyną takich dolegliwości.
4. Zbyt częste, nadmierne mruganie. Taki objaw występuje w przypadku wad refrakcji, którą można korygować, nosząc okulary z odpowiednimi szkłami. Inną przyczyną może być alergia i drażnienie oka.
5. Uczucie stałego zmęczenia oczu.

Jeśli zauważymy u siebie któryś z powyższych objawów, odwiedźmy okulistę. Specjalista jest w stanie na podstawie wywiadu lub badań dodatkowych znaleźć przyczynę dolegliwości i zlecić odpowiednie leczenie, terapię lub przepisać okulary.

Podsumowanie

Warto pamiętać, że prawidłowe nawilżenie oczu zmniejsza ryzyko ich podrażnień oraz infekcji. Dlatego tak ważne jest stosowanie odpowiednich kropli, które mają za zadanie nawilżać oraz chronić oko przed czynnikami drażniącymi. Preparaty te mogą przynieść ulgę m.in. w sytuacjach dyskomfortu, suchości oka, zaczerwienieniu. Może to więc być pierwszy krok do złagodzenia dolegliwości, które nie wymagają wizyty u specjalisty.

‍

Uczucie piasku pod powiekami to jeden z objawów, wynikający z nieodpowiedniego nawilżenia oka. Coraz więcej osób zgłasza się z tym problemem do lekarza. Dowiedz się, jak dbać o oczy, czym może być spowodowane uczucie piasku pod powiekami, jakie są sposoby łagodzenia tej dolegliwości i zapobiegania jej wystąpieniu.

Co może być przyczyną piasku pod powiekami

Uczucie piasku pod powiekami to uczucie dyskomfortu, które powstaje w wyniku niedostatecznego nawilżenia powierzchni oka. Może być związane z niewystarczającą produkcją łez lub ich nadmiernym parowaniem, a także wynikać z warunków zewnętrznych, takich jak zanieczyszczone lub suche powietrze oraz brak ochrony przed wiatrem. Przyczyniają się też do tego alergie na pyłki roślin i kurz. Objawy mogą pojawiać się podczas długotrwałej pracy przed ekranem komputera lub innymi urządzeniami elektronicznymi bądź w wyniku przebywania w klimatyzowanych pomieszczeniach. Zbyt krótki sen sprawia, że nasze oczy nie są w stanie zregenerować się i wypocząć. Szybciej też ulegają zmęczeniu i dają o sobie znać w ciągu dnia.

Łagodzenie uczucia piasku pod powiekami

Podstawą w łagodzeniu uczucia piasku pod powiekami powinno być właściwe nawilżenie. Ulgę mogą przynieść sztuczne łzy – krople nawilżające do oczu. Zmniejszają uczucie dyskomfortu, jaki towarzyszy suchości. Preparaty z kwasem hialuronowym, które imitują sztuczne łzy, mogą być stosowane regularnie, nawet kilka razy dziennie. W szybki sposób nawilżają oczy i mogą zapobiegać wystąpieniu przykrych dolegliwości. Należy zrezygnować z noszenia soczewek w czasie występowania objawów ocznych takich jak swędzenie, łzawienie, pieczenie i bolesność oczu. Soczewki mogą zaostrzać dolegliwości oraz działać podrażniająco.

Dieta i nawodnienie organizmu

Kolejnym ważnym aspektem jest dieta i nawadnianie organizmu. Zbyt mała podaż płynów może być przyczyną suchości oczu. Należy pamiętać o spożywaniu wody mineralnej i płynów w odpowiedniej ilości. Zaleca się też spożywanie produktów bogatych w kwasy omega-3, takich jak tłuste ryby morskie (łosoś, makrela, halibut, śledzie), a także orzechy, soja i dynia. Długołańcuchowe nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3 mogą przynieść korzyści w łagodzeniu objawów zespołu suchego oka.

Uczucie piasku pod powiekami – jak zapobiegać

Najważniejszym elementem w zapobieganiu wystąpienia uczucia piasku pod powiekami jest dbanie o odpowiednie nawilżenie oka. Pomocne są krople o szybkim i długotrwałym działaniu nawilżającym, które chronią nasze oczy. Należy unikać czynników drażniących, takich jak ekspozycja na niskie lub wysokie temperatury oraz alergeny, dbać o właściwą higienę oraz przestrzegać zasad właściwego korzystania z urządzeń elektronicznych.

Praca przed komputerem – zasady

Praca przed komputerem lub długotrwałe korzystanie z urządzeń elektronicznych sprawiają, że skupiamy swój wzrok w jednym miejscu i rzadziej mrugamy. Wpływa to na pogorszenie nawilżenia naszych oczu i stwarza ryzyko wystąpienia dokuczliwych dolegliwości, związanych z suchością. Dla prawidłowej higieny narządu wzroku niezbędne jest przestrzeganie kilku istotnych zasad.

Należy pamiętać o regularnych przerwach od wpatrywania się w ekran. W czasie przerw powinno się zamykać oczy i relaksować. Ekran urządzenia, z którego korzystamy, najlepiej ustawić tyłem do źródła światła. W zaciszu domowym można także wykonywać ćwiczenia oczu, które polepszają jakość widzenia. Co około pół godziny pracy wzrokowej zaleca się naprzemienne spoglądanie na obiekty położone w pobliżu i oddali, a następnie skupianie wzroku na konkretnym przedmiocie, oddalonym o co najmniej kilka metrów i śledzenie go wzrokiem. Warto również wykonywać ruchy gałką oczną w prawo i lewo, a następnie w górę i w dół oraz podążać wzrokiem po odwróconej ósemce. Co jakiś czas powinno się rozluźniać mięśnie gałki ocznej, które napinają się w trakcie pracy przy ekranie, a także świadomie mrugać. Gimnastyka oczu odgrywa szczególną rolę nie tylko u osób mających stwierdzone wady wzroku, ale także tych, którzy spędzają dużo czasu przed monitorem. Powoduje rozluźnienie mięśni oka i zapobiega ich zmęczeniu. Niewiele osób wykonuje te proste ćwiczenia, pomimo tego, że poprawiają kondycję naszych oczu. Pomocne w ochronie oczu bywa też zakładanie specjalnych okularów, przeznaczonych do użytkowania w trakcie pracy z komputerem i innymi urządzeniami elektronicznymi.

Soczewki kontaktowe i alergia – właściwa higiena

Długie noszenie soczewek kontaktowych może wysuszać i podrażniać oczy. U osób noszących soczewki krople nawilżające powinny być podstawą pielęgnacji. Aby dokonać właściwego wyboru, należy zwrócić uwagę na to, żeby krople były bezpieczne dla soczewek i nie wchodziły z nimi w interakcje. Soczewki kontaktowe należy wymieniać na nowe zgodnie z terminem ich przydatności. Jeśli oczy są podrażnione, trzeba je przepłukać przed założeniem soczewek.

Elementem profilaktyki przed wystąpieniem dolegliwości ze strony narządu wzroku jest właściwa higiena. Wykonanie demakijażu przed snem powinno być częścią codziennej pielęgnacji u kobiet noszących makijaż. Jeśli objawy uczucia piasku pod powiekami wynikają z przyczyn alergicznych, należy ograniczyć wychodzenie z domu i narażanie się na alergeny w okresie pylenia. Po powrocie do domu warto też przemywać oczy zimną wodą lub przepłukać kroplami nawilżającymi, które pomagają wypłukiwać drażniące alergeny.

‍

Oko jest jednym z kluczowych narządów zmysłów - odbiera wrażenia wzrokowe, które następnie odczytywane są w mózgu. Z racji swojej niebagatelnej roli w dostarczaniu nam informacji o otoczeniu, w którym żyjemy, ewolucja wyposażyła je w tzw. aparat ochronny. Tworzą go: narząd łzowy (produkujący ciecz łzową), spojówka (przezroczysta błona śluzowa, która wyściela wewnętrzną stronę powieki i większą część przedniej powierzchni gałki ocznej), powieki, brwi i rzęsy (zatrzymują ciała obce, pot i pył) oraz oczodół, czyli kostne zagłębienie w czaszce chroniące przed urazami mechanicznymi. Mimo tylu obronnych czynników w chłodnych miesiącach wiele osób zmaga się z uczuciem podrażnionych oczu. Często jest ono określane mianem „przewiania”, ale co tak naprawdę znaczy ten termin? Jakie czynniki sprzyjają temu zjawisku? Czy jest dla nas groźne oraz co zrobić, aby złagodzić nieprzyjemne dolegliwości?

„Przewiane oko” – czym jest naprawdę?

Zjawisko „przewiania oczu” jest znane większości z nas. Tak naprawdę jednak, w terminologii medycznej takie pojęcie nie istnieje. Jest to potoczne określenie łzawienia, zaczerwienienia, suchości, bólu lub pieczenia oka, pojawiających się po kontakcie z mroźnym, silnym wiatrem lub z chłodnym, suchym powietrzem. Zwykle mówimy o nim w okresie jesienno-zimowym i w kontekście dzieci, chociaż może wystąpić także u dorosłych. Z reguły jednak dorośli lepiej chronią się przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi niż szalejące na podwórku dzieci.

Samo oko, z racji swojej budowy, jest tak naprawdę odporne na działanie wiatru. Gwałtowne, zimne podmuchy mogą jednak podrażnić zewnętrzne jego warstwy, czyli spojówkę i rogówkę. Dodatkowym czynnikiem pogarszającym sytuację, jest zawilgocenie oczu, typowo podczas płaczu. To między innymi dlatego „przewiane oczy” u dziecka są czymś znacznie częstszym. Załzawione oczy omywane strumieniem chłodnego powietrza jeszcze łatwiej ulegają podrażnieniu.

Czym tak naprawdę grozi nam „przewianie oczu”? Otóż istotą problemu jest zaburzenie mechanizmów obronnych, chroniących przed drobnoustrojami. Podrażnione oczy są dużo bardziej podatne na zakażenie – najczęściej wirusami lub bakteriami. Narażenie na gwałtowne zmiany temperatury osłabia także cały organizm, co zwiększa ryzyko rozwoju choroby przeziębieniowej, wywoływanej przez wirusy.

Nieprzyjemne objawy oczne - co robić?

W przypadku pojawienia się powyższych objawów tuż po bezpośrednim narażeniu na chłodne, silne podmuchy powietrza (np. po jesiennym lub zimowym spacerze/zabawie na podwórku w przypadku dzieci) warto przemyć oczy solą fizjologiczną. Tak naprawdę nigdy nie wiemy, czy wiatr nie przeniósł na nie drobinek zanieczyszczeń i drobnoustrojów.

W przypadku podrażnienia czy zaczerwienienia oczu pomocne może być także zastosowanie do worka spojówkowego kropli zawierających np. tetryzolinę, która obkurcza naczynia krwionośne spojówki oka, powodując zmniejszenie jej obrzęku i zaczerwienienia.

Silny wiatr, zimne lub suche powietrze, klimatyzacja oraz otwarte okna zwiększają parowanie filmu łzowego, wywołując odczucie suchości. Na rynku dostępnych jest szereg różnych nawilżających kropli, które łagodzą ten dyskomfort.

W kolejnych dniach kluczowa jest obserwacja. Jeśli zauważymy nasilanie się zaczerwienienia, bólu, pieczenia, łzawienia lub pojawienie się ropnej wydzieliny koniecznie trzeba udać się do lekarza, ponieważ najprawdopodobniej świadczy to o rozwijającej się infekcji - najczęściej wirusowej lub bakteryjnej. Dopiero po konsultacji okulisty i badaniu z użyciem m.in. lampy szczelinowej będzie można stwierdzić precyzyjnie, który element oka „jest chory” oraz jaki patogen za to odpowiada. Najprawdopodobniej specjalista zaleci także silniejsze leki.

Istnieją pewne niepokojące objawy, których występowanie razem z zaczerwienieniem oka wymaga pilnej konsultacji lekarskiej - są to:

• pogorszenie/utrata widzenia,
• nadwrażliwość na światło,
• silny ból oka z towarzyszącym bólem głowy,
• nagłe pojawienie się podwójnego widzenia,
• pojawienie się kół tęczowych wokół źródeł światła.

Ich zlekceważenie albo przeczekanie może wiązać się nawet z trwałą utratą wzroku.

‍

Obrzęk oczu to objaw, którego nie da się nie zauważyć – w końcu oczy są zwierciadłem duszy, więc to w nie najbardziej wpatrujemy się podczas rozmowy z drugą osobą. Obrzęk powiek nierzadko wiąże się z pierwszymi objawami alergii, ale bywa, że wskazuje również na inne choroby. W poniższym artykule wyjaśniamy także, co mogą oznaczać opuchnięte oczy rano, co robić na szybko, aby poprawić ich wygląd oraz jak na co dzień dbać o higienę narządu wzroku.

Przyczyny opuchniętych oczu

Powodów tej dolegliwości jest całe mnóstwo. Mogą być zupełnie błahe i przemijające jak np. wcześniejszy płacz czy niewyspanie albo być po prostu cechą „urody” danej osoby (zwłaszcza poranne i szybko ustępujące). Zanim jednak przyjmiemy taką diagnozę i przejdziemy nad opuchniętymi oczami do porządku dziennego, konieczne będzie wykluczenie chorób mogących leżeć u ich podłoża – takich jak np.:

• Alergia – najczęściej wziewna na pyłki traw, roztocze kurzu domowego czy sierść zwierząt, ale może być też pokarmowa czy kontaktowa np. na nowo zakupione cienie do powiek.
• Zapalenie spojówek – infekcyjne, alergiczne lub wywołane zespołem suchego oka, najczęściej towarzyszy mu przekrwienie oka i ropna lub surowicza wydzielina.
• Półpasiec oczny – oprócz obrzęku jednej powieki pojawia się rumień i pęcherzyki, zmiany są bolesne.
• Jęczmień na oku – bolesny guzek na powiece, może rozpoczynać się od obrzęku i zaczerwienienia całej powieki, a z czasem ograniczać się do jednego punktu, może być jedno lub dwustronny, pojedynczy lub mnogi.
• Gradówka – niebolesny guzek w obrębie powieki, przewlekła postać jęczmienia.
• Ugryzienie owada – zwykle jednostronne, z zaczerwienieniem i śladem po wkłuciu.
• Zapalenie brzegów powiek.
• Zapalenie zatok – obrzękowi towarzyszy katar, uczucie rozpierania twarzy, ból głowy przy jej pochylaniu.
• Ostre kłębuszkowe zapalenie nerek – typowe dla dzieci w wieku wczesnoszkolnym, zwykle występuje również nadciśnienie, skąpomocz, a objawy pojawiają się mniej więcej kilkanaście dni po anginie.
• Atopowe zapalenie skóry – skóra powiek jest sucha, zaczerwieniona, łuszcząca się i swędząca, charakterystyczny w tej chorobie jest objaw Denniego-Morgana, czyli dodatkowy fałd skórny poniżej brzegu dolnej powieki, dający wrażenie jej obrzęku.
• Uraz oka lub okolicy oka.
• Nowotwór oczodołu – stopniowe narastanie jednostronnego, bezbolesnego wytrzeszczu.

Co pomaga na opuchnięte oczy

Znamy już kilkanaście potencjalnych przyczyn opuchniętych oczu, jak się pozbyć zatem tej dolegliwości? Jeśli czujemy, że jesteśmy wyjątkowo zmęczeni i niewyspani albo mamy opuchnięte oczy od płaczu, co robić jest kwestią dyskusyjną, ponieważ tak naprawdę nie musimy robić nic. Uleczy nas po prostu czas. Gdy nie chcemy czekać, bo tego dnia mamy ważne wyjście lub zwyczajnie odczuwamy dyskomfort z powodu wyglądu, możemy położyć na zamknięte oczy chłodny okład z ręcznika zanurzonego w zimnej wodzie albo specjalne cold packi. Dobrze sprawdzi się też delikatny masaż okolicy oczu.

W każdym innym przypadku obrzęku powiek konieczna jest konsultacja z lekarzem. Oczy to bardzo delikatny narząd, dlatego lepiej nie ryzykować z samodzielnym diagnozowaniem i leczeniem. Specjalista weźmie pod uwagę całość obrazu klinicznego, oceni czy opuchlizna jest jednostronna czy obustronna, czy występuje zaczerwienienie i wykwity na skórze, czy widzenie i wszystkie struktury oka są prawidłowe, czy są dolegliwości bólowe, a także zleci badania kontrolne i dopiero wówczas będzie w stanie stwierdzić przyczynę obrzęku albo jej brak. Diagnozowanie warto rozpocząć od okulisty, który ewentualnie pokieruje do kolejnych specjalistów. W przypadku potwierdzenia leżącej u podłoża choroby lekarz zaleci odpowiednią terapię. Jeśli przemijające obrzęki oczu są po prostu cechą wyglądu danej osoby, wtedy warto wspomagać oczy w domowy sposób:

• nawilżanie powietrza w domu;
• wietrzenie pomieszczeń;
• delikatny masaż okolicy oczu;
• spanie z głową ułożoną na poduszce zamiast na płasko;
• zapewnienie sobie odpowiedniej ilości snu.

Codzienna higiena oczu

Aby nasze oczy były w dobrej formie, warto na co dzień dbać o ich komfort:

• używać kropli nawilżających do oczu (bez konserwantów) jeśli odczuwamy ich suchość, co typowo zdarza się w pomieszczeniach klimatyzowanych albo u osób często noszących soczewki;
• pracować w okularach z antyrefleksem;
• zapewnić dobre oświetlenie pomieszczeń w domu czy pracy;
• wybrać monitor o dobrej jakości, ustawić go bokiem do okna, pamiętać, że górny brzeg monitora powinien być nieco poniżej poziomu wzroku;
• robić regularne przerwy od ekranów i sztucznego światła – najlepiej w tym czasie patrzeć w dal;
• stosować krem łagodzący np. z witaminą A i świetlikiem w przypadku uczucia suchości i podrażnienia powiek;
• pić dużo płynów – pozwoli to nawodnić gałki oczne;
• wybierać posiłki o dużej zawartości warzyw i owoców – szczególnie cenne dla wzroku są witamina A, C i E oraz cynk, selen i miedź;
• pozwolić sobie na odpowiednią ilość odpoczynku w ciągu doby, a zwłaszcza wysypianie się.

‍

Łzy stanowią istotny element ochronny oka. Dodatkowo pozwalają nam wyrazić emocje – zwykle smutek i ból, choć niejednokrotnie zdarza się nam zapłakać ze szczęścia czy wzruszenia. Jeśli jednak oczy łzawią niekontrolowanie, zaczynamy się niepokoić. Jakie mogą być tego przyczyny i jak dbać o nasze oczy na co dzień?

Łzawienie oczu. Ważna funkcja dla naszego wzroku

Film łzowy, potocznie nazywany łzami, pokrywa powierzchnię oka, a dokładniej spojówkę i rogówkę. Pełni szereg istotnych funkcji, o których zwykle dowiadujemy się wówczas, gdy nasze oczy zaczynają odczuwać jego niedobór lub nadmiar.
Wbrew pozorom, łzy nie składają się jedynie z wody. Gdyby tak było, nie utrzymałyby się na powierzchni oka. Film łzowy tworzą trzy warstwy:

• śluzowa - jest to wewnętrzna warstwa znajdująca się bezpośrednio na powierzchni oka, produkowana przez komórki kubkowe spojówki, dzięki niej film łzowy równomiernie przylega do rogówki;
• wodna – środkowa warstwa o największej objętości, składa się głównie z wody, produkowana przez gruczoły łzowe, nawilża powierzchnię oka, pokrywa drobne nierówności, dostarcza tlen do rogówki, oczyszcza powierzchnię oka, zawiera substancje o działaniu przeciwbakteryjnym;
• tłuszczowa (lipidowa) - zewnętrzna warstwa, produkowana przez gruczoły Meiboma, jej zadaniem jest ochrona filmu łzowego przed nadmiernym parowaniem.

Zadaniem łez jest:

• wyrównywanie drobnych nieregularności powierzchni oka;
• wypłukiwanie zanieczyszczeń i bakterii;
• nawilżanie gałki ocznej;
• nadawanie poślizgu powiekom;
• dostarczanie tlenu dla rogówki, która w przeciwieństwie do innych struktur oka nie posiada własnych naczyń krwionośnych - dzięki temu jest całkowicie przezroczysta.

Film łzowy rozprowadzany jest na oku dzięki odruchowi mrugania. Następnie, poprzez górny i dolny punkt łzowy (w okolicy przyśrodkowego kąta oka) dostaje się do kanalików łzowych, a stamtąd do woreczka łzowego i przewodem nosowo-łzowym do jamy nosowej. Nasze oczy są więc bezpośrednio połączone z nosem – to dlatego gdy płaczemy pojawia się katar.

Łzy wydzielane są na dwa sposoby. Pierwszy z nich to tzw. wydzielanie podstawowe (samoistne), zazwyczaj zupełnie przez nas niezauważone. Drugi sposób to wydzielanie odruchowe, najczęściej spowodowane czynnikami drażniącymi.

Co powoduje nadmierne łzawienie?

• Podrażnienie powierzchni oka: alergiczne lub zakaźne zapalenie spojówek, zapalenie brzegów powiek, zadrapanie lub zapalenie rogówki, ciało obce w oku, jęczmień na oku, podwinięcie rzęsy, dym tytoniowy, intensywne słońce, wiatr, suche powietrze – w klimatyzowanych lub ogrzewanych pomieszczeniach, zespół oka biurowego - u osób spędzających wiele godzin dziennie przed ekranem komputera (przyczyna rzadkiego mrugania), przebywających większość dnia w biurze, czyli w pomieszczeniu zamkniętym, ze sztucznym oświetleniem i sztuczną wentylacją oraz zazwyczaj suchym powietrzem.
• Zapalenie tęczówki, ciała rzęskowego, jaskra.
• Nieżyt nosa – katar zalegający w nosie zatyka ujście przewodów nosowo-łzowych upośledzając odprowadzanie łez z oczu.
• Zatkane lub niedrożne kanaliki łzowe – często u małych dzieci (nie zdążyły się jeszcze rozwinąć), u osób w podeszłym wieku lub po urazach.
• Noszenie soczewek – mimo stałego doskonalenia soczewek przez producentów, nadal są one ciałem obcym w oku. Zaburzają wydzielanie łez, zmniejszają częstość mrugania, powodują wysuszanie powierzchni oka.
• Zespół suchego oka – wydaje się, że suche oko i nadmiar łez to pojęcia, które się wykluczają. Otóż wcale tak nie jest. Jeśli wydzielanie podstawowe łez jest upośledzone, oko staje się wysuszone i dużo bardziej podatne na czynniki drażniące, które z kolei wywołują nasilone wydzielanie odruchowe. Łzawienie jest charakterystycznym objawem nadmiernego parowania łez spowodowanego zaburzenia warstwy lipidowej filmu łzowego. Zespół suchego oka może pojawić się w przebiegu chorób ogólnoustrojowych, np. reumatoidalnego zapalenia stawów, zaburzeń hormonalnych (ciąża, okres około i pomenopauzalny), trądziku różowatym, w efekcie stosowania miejscowych kropli na jaskrę i większości kropli zawierających konserwanty, leków ogólnych (np. obniżających ciśnienie krwi, przeciwdepresyjnych), pod wpływem czynników zewnętrznych, np. gorące, suche powietrze i noszeniu soczewek kontaktowych.

Jak dbać na co dzień o nasze oczy?

Aby nasze oczy były zdrowe, warto, w miarę możliwości, chronić się przed wyżej wymienionymi czynnikami szkodliwymi.

• Staraj się dbać o nawilżanie powietrza w zamkniętych pomieszczeniach – np. stosując specjalne nawilżacze lub po prostu rozwieszając mokry ręcznik.
• Zakładaj okulary przeciwsłoneczne zakupione w renomowanych salonach.
• Noś soczewki dobrane przez okulistę.
• Daj oczom odpocząć, rób przerwy w pracy przed komputerem – patrz w dal, bo to odpręża nasze oczy.
• Pij dużo wody – gałka oczna i film łzowy składają się głównie z wody i jak reszta ciała, także mogą się odwodnić.
• Często mrugaj.
• W przypadku odczucia suchości, pisaku pod powiekami i podrażnienia, czyli w najczęściej spotykanych sytuacjach, również wtedy, gdy towarzyszy im nadmierne łzawienie - sięgnij po krople nawilżające, które nie zawierają konserwantów.
• Zgłoś się do okulisty, gdy odczuwasz jakiekolwiek niepokojące dolegliwości oczne, szczególnie gdy nie mijają po kilku dniach stosowania kropli nawilżających. Warto pamiętać, że stany takie jak ciała obce w oku, infekcyjne zapalenie spojówek, choroby rogówki, tęczówki, ciała rzęskowego czy jaskra wymagają szybkiego specjalistycznego leczenia.

‍

Coraz więcej osób z wadą wzroku sięga po soczewki kontaktowe. Niestety stosowanie ich na co dzień, a tym bardziej w sposób nieprawidłowy, może prowadzić do zespołu suchego oka. Czy da się tego uniknąć? W jaki sposób pomóc swoim oczom?

Okulary czy soczewki?

Zarówno okulary, jak i soczewki mają swoich zwolenników oraz przeciwników. Spora część używa ich zamiennie. Okulary łatwiej założyć i zdjąć, nie wymagają stosowania specjalnych i trudnych zasad higieny, nie narażają na dodatkowe infekcje. Mają jednak również sporo wad: przeszkadzają w uprawianiu sportu, nieprawidłowo dobrane uciskają nos lub uszy i mogą być przyczyną bólów głowy. Dodatkowo wymagają częstego przecierania czyszczącą szmatką, a przy zmianach temperatury parują i zachodzą mgłą.
Soczewki dają użytkownikom większą swobodę, są proste w użyciu i nie ograniczają pola widzenia. Nie trzeba się martwić o ich rozbicie czy uszkodzenia podczas aktywności fizycznej, a zmiany pogody nie wpływają na komfort ich użytkowania. Dla wielu istotną kwestią jest to, że mogą być prawie niewidoczne, nie przeszkadzają w makijażu, można też łączyć je z okularami przeciwsłonecznymi. Dodatkową atrakcją są również soczewki zmieniające kolor tęczówki.

Soczewki mają też swoje negatywne strony. Poprzez bezpośredni kontakt z okiem niosą ze sobą ryzyko infekcji. Wystąpić może także, częsta przy soczewkach, suchość oczu.

Zespół suchego oka a soczewki

Zespół suchego oka to grupa schorzeń uwarunkowanych niedostatecznym nawilżaniem powierzchni oka przez film łzowy. Może być spowodowany nieprawidłowym składem filmu łzowego, zbyt małą jego ilością lub nadmiernym parowaniem. Zespół ten często występuje przy noszeniu źle dobranych soczewek lub soczewek niskiej jakości, zwłaszcza po długim czasie użytkowania. Jak dokładnie wygląda zależność soczewki – suche oko? Zdarza się (zwykle po kilku godzinach noszenia), że soczewki, zwłaszcza te o dużej zawartości wody, tracą ją podczas użytkowania, przez co mogą wchłaniać wilgoć z powierzchni oka. Zmniejsza się ilość filmu łzowego i pojawia się dyskomfort. Efekt potęgują ostre krawędzie niestarannie wykonanych soczewek. Suche oczy od soczewek pieką, swędzą, bolą, dają wrażenie obecności ciała obcego lub „ziarenek piasku” pod powiekami. Wystąpić może też przekrwienie spojówek (dające obraz czerwonego oka) oraz gromadzenie się wydzieliny w kącikach oczu.

Nie należy lekceważyć tych objawów. Niedostatecznie nawilżony narząd wzroku staje się bardziej podatny na różnego rodzaju infekcje, a odsłonięta rogówka stanowi znikomą barierę dla chorobotwórczych mikroorganizmów. Z tego powodu szczególnie istotna jest właściwa profilaktyka oraz leczenie.

Jak pomóc suchym oczom?

Leczenie zespołu suchego oka jest wyłącznie objawowe, czyli nakierowane na redukcję dolegliwości. Warto zwrócić uwagę na proste sposoby, które pozwolą uniknąć przykrych symptomów tego zespołu. Suche oko po soczewkach wymaga przede wszystkim ustabilizowania filmu łzowego. Pomocne będą krople nawilżające, szczególnie te zawierające kwas hialuronowy i deksopantenol. Łagodzą objawy zespołu suchego oka wywołanego przez soczewki. Łagodzą objawy takie jak pieczenie, świąd, bolesność, nadmierne łzawienie i podrażnienie. Jeśli mamy skłonność do występowania suchego oka po soczewkach należy zwrócić uwagę również na ich higienę. Soczewki należy dokładnie myć przy użyciu dedykowanych do tego preparatów i przechowywać w zalecany sposób. Istotne jest też, aby użytkować je nie dłużej niż zaleca producent, a pojemniki do ich przechowywania wymieniać co kilka tygodni, ponieważ gromadzą się w nich drobnoustroje. W trakcie choroby, na przykład przeziębienia, nie należy w ogóle zakładać soczewek, ponieważ występuje zwiększone prawdopodobieństwo dostania się patogennych mikroorganizmów do oczu. Podobnie przy zapaleniu spojówek lub innych chorobach oczu, szczególnie jeśli występuje suche oko, soczewki należy zdjąć, ponieważ mogą być źródłem infekcji.

Profilaktycznie, aby uniknąć piekących oczu po soczewkach, należy ograniczyć przebywanie w pomieszczeniach silnie klimatyzowanych, zadymionych lub zakurzonych. Pozytywny efekt będzie miało stosowanie nawilżaczy powietrza w suchych i klimatyzowanych miejscach. Korzystnie wpłynie też używanie okularów przeciwsłonecznych z odpowiednim filtrem.
Istotną kwestią w zapobieganiu suchym oczom po soczewkach jest zredukowanie ilości czasu spędzanego przed ekranem. Jeśli nie mamy takiej możliwości np. ze względu na wykonywaną pracę starajmy się robić przerwy co około 15 minut i spoglądać na odległe przedmioty, co zapewni oczom niezbędny odpoczynek.

Warto regularnie badać wzrok, a na co dzień dbać o odpowiednią dietę bogatą w kwasy omega-3 i właściwe nawodnienie, co pozytywnie wpływa na film łzowy. Jeśli mimo wszystko borykamy się z problemem suchego oka warto udać się na konsultację okulistyczną.

‍

"Czerwone oko" jest to zadrażnienie powierzchni gałki ocznej, świadczące o jej stanie zapalnym. Zaczerwienienie oka można obserwować w przebiegu różnych schorzeń okulistycznych.

Najczęściej "czerwone oko" występuje w przebiegu zapalenia spojówek. Spojówka jest cienką, przeźroczystą błoną, która pokrywa powierzchnię gałki ocznej oraz od wewnątrz powieki. Stanowi barierę ochronną gałki ocznej, a ponadto jej komórki wytwarzają warstwę śluzową filmu łzowego.

Najczęściej zapalenie spojówek jest wywołane przez bakterie oraz wirusy. Często obserwuje się także alergiczne stany zapalne oraz infekcje wywołane przez nużeńca (głównie u osób starszych). Niekiedy stany zapalne rozwijają się na podłożu zespołu suchego oka.

Zapalenie bakteryjne, które najczęściej występuje obustronnie, charakteryzuje się dość duża ilością żółtawej, gęstej wydzieliny ropnej, która skleja powieki i utrudnia ich otwarcie, przede wszystkim rano. Towarzyszy temu podrażnienie oka, łzawienie, a czasem uczucie ciała obcego. Zmiany niewielkiego stopnia najczęściej ustępują w ciągu 5- 7 dni. Bardziej nasilone stany zapalne (mocno podrażnione oko, duża ilość wydzieliny ropnej, pogorszenie widzenia) lub przedłużające się infekcje wymagają stosowania kropli i maści z antybiotykiem - zwykle krople aplikuje się 3-6 razy dziennie w czasie dnia, a maść na noc. Są to leki zapisywane na receptę, może je zlecić okulista, ale także lekarz rodzinny, jeżeli uzna, że pacjent nie wymaga badania w gabinecie okulistycznym. Zakażenie Chlamydiami (chlamydia trachomatis) powoduje stan zapalny cewki moczowej (u mężczyzn) oraz stany zapalne szyjki macicy i jajowodów (u kobiet), które mogą przebiegać bez dolegliwości. Objawy okulistyczne to podrażnienie spojówek, wydzielina śluzowo-ropna i bolesne powiększenie węzłów chłonnych. Po około 2-3 tygodniach mogą dołączyć się zmiany dalszych części oka. Schorzenia chlamydiowe wymagają miejscowego leczenia przeciwbakteryjnego, a w przypadku potwierdzenia infekcji układu moczowo-płciowego także antybiotyków podawanych ogólnie. Pomocne, jako leczenie wspomagające, jest stosowanie kropli nawilżających, które łagodzą przykre objawy subiektywne.

Zapalenie wirusowe: jest uważane za najczęstszą postać infekcyjnego zapalenia spojówek. Przekrwieniu spojówek towarzyszy śluzowa lub wodnista wydzielina. Jeżeli zmiany dotyczą tylko spojówek, choroba nie wymaga leczenia, ale można stosować krople nawilżające, które zmniejszają dyskomfort. Konieczne jest jednak badanie okulistyczne, które wykluczy zajęcie rogówki, ponieważ wtedy niezbędne jest włączenie terapii przeciwwirusowej.

Specyficzną formą zapalenia wirusowego jest infekcja wywołana przez adenowirusy tzw. zapalenie nagminne, nazywane tak z powodu dużej zakaźności. Zmiany początkowo dotyczą spojówki (obrzęk, zaczerwienie, wylewy podspojówkowe), a po około tygodniu pojawiają się zmiany rogówkowe (ubytki nabłonka, zmętnienia). Wystąpienie zaczerwienia oka, obrzęku powieki, a czasem powiększenia przyusznych węzłów chłonnych jest wskazaniem do konsultacji okulistycznej. Pomimo, że nie istnieje leczenie specyficzne, pacjent powinien być okresowo kontrolowany okulistycznie, celem monitorowania ewentualnych powikłań. Do łagodzenia objawów wykorzystuje się preparaty nawilżające. W ciężkich przypadkach do rozważenia aplikowanie miejscowo leków stosowanych w terapii infekcji spowodowanych przez wirus opryszczki i półpaśca (acyclowir) oraz krople sterydowe.

Alergiczne zapalenie spojówek jest spowodowane przez reakcję nadwrażliwości, powstałą wskutek nieprawidłowości układu immunologicznego. Głównym czynnikiem ryzyka wystąpienia alergii jest wrażliwość osobnicza (uwarunkowania genetyczne), a także różne czynniki środowiskowe takie jak stres, zanieczyszczenie środowiska, a także niszczenie przez antybiotyki naturalnej flory bakteryjnej. Najczęstsze alergeny to pyłki roślin, roztocza kurzu, sierść zwierząt. Najczęściej spotykane zapalenia alergiczne nie zagrażają widzeniu, istnieją jednak też takie, w których rokowanie jest poważniejsze np. tzw. zapalenie atopowe. Wspólnym ich mianownikiem jest zaczerwienienie spojówki, swędzenie, łzawienie, obrzęk powiek oraz wydzielina śluzowa lub wodnista. W leczeniu stosuje się różnego rodzaju krople przeciwhistaminowe (np. olopatadyna) oraz tzw. inhibitory komórek tucznych (np. kromoglikany) a jako leczenie wspomagające częste nawilżanie gałki ocznej.

Wylew podspojówkowy, ze względu na rozlane zaczerwienienie gałki ocznej budzi niepokój pacjenta i jest nieraz powodem zgłaszania się na SOR (Szpitalny Oddział Ratunkowy). Samoistny wylew powodowany jest najczęściej przez wysiłek fizyczny lub zwyżkę ciśnienia ogólnego, często występuje też u osób z cukrzycą lub problemami hematologicznymi. Nie powoduje zaburzeń widzenia, może wchłonąć się samoistnie. Można stosować preparaty homeopatyczne z arniką, które przyśpieszają wchłanianie krwi.

Zapalenie spojówek i brzegów powiek wywołane przez nużeńca (Demodex folliculorum i brevis) - jest to przewlekłe zakażenie pasożytnicze, którego najczęstsze symptomy okulistyczne to zaczerwienienie oczu, uczucie ciała obcego, swędzenie, pieczenie spojówek i powiek. Najbardziej dokuczliwe jest zapalenie brzegów powiek, któremu towarzyszy wypadanie rzęs oraz nawracające jęczmienie. Zaostrzenie zwykle obserwuje się w okresie wiosennym, a wygaszenie zimą. Leczenie, prowadzone jest przez okulistę, zazwyczaj jest długotrwałe - może trwać kilka miesiecy.  Niezbędna jest higiena brzegów powiek, bardzo przydatne są od niedawna dostępne płyny lub żele oraz chusteczki oczyszczające zawierające między innymi kwas hialuronowy, pantenol, tlenek cynku czy glikol propylenowy.

Zapalenie spojówek wywołane przez kurz, dym papierosowy lub inne czynniki fizyczne powoduje zwykle niewielki dyskomfort i ustępuje po eliminacji czynnika drażniącego. Można aplikować dostępne na rynku krople nawilżające lub (do krótkotrwałego stosowania) preparaty z tetryzoliną, które niwelują objawy subiektywne, zmniejszają obrzęk oraz zadrażnienie. Nie należy ich podawać dłużej niż kilka dni.

Zapalenia spojówek różnego pochodzenia są często spotykanymi infekcjami tzw. przedniego odcinka gałki ocznej. Jeżeli zaczerwienienie nie jest duże, powoduje raczej dyskomfort niż ból, a ostrość wzroku (po przemyciu oka solą fizjologiczną) nie jest zaburzona, można do czasu badania okulistycznego aplikować do oczu preparaty dostępne bez recepty. Jeżeli zadrażnienie nie ustępuje lub wystąpi ból oka i/lub pogorszenie widzenia należy bezzwłocznie udać się do okulisty lub lekarza rodzinnego.

‍

Zapalenie spojówek to jedna z najczęstszych chorób oczu. Może ona mieć przebieg ostry, podostry lub przewlekły. Często ustępuje samoistnie, bez leczenia, jednak w większości przypadków pacjenci zaniepokojeni wyglądem swoich oczu zgłaszają się po poradę do specjalisty.

Najczęściej schorzenie to ma charakter ostry i charakteryzuje się silnym przekrwieniem spojówki - tzw. "czerwone oko", surowiczą lub śluzowo-ropną wydzieliną oraz w wielu przypadkach obrzękiem spojówki. Charakterystyczna jest triada objawów do której zaliczamy: zadrażnienie gałki ocznej (zaczerwienienie), światłowstręt, łzawienie.

Najczęstszymi przyczynami zapalenia spojówek są bakterie, wirusy i alergeny np. kurz, pyłki roślin. Schorzenie to także częściej dotyka osoby cierpiące z powodu zespołu suchego oka, noszące soczewki kontaktowe (najczęściej z powodu braku odpowiedniej higieny) czy też często korzystające z basenów kąpielowych, w których woda dezynfekowana jest chlorem. U dzieci często obserwujemy zapalenie spojówek towarzyszące przeziębieniu z katarem czy zapaleniu ucha.

Bakteryjne i wirusowe zapalenie spojówek – objawy

Bakteryjne zapalenie spojówek charakteryzuje się zwykle nagłym, obustronnym zadrażnieniem gałki ocznej, z gęstą żółtawą wydzieliną. Podobne objawy (zaczerwienienie oczu) stwierdza się przy zapaleniu wirusowym, ale w tym przypadku wydzielina jest bardziej wodnista. Niektórym, bardzo zakaźnym postaciom zakażeń wirusowych może towarzyszyć powiększenie przyusznych węzłów chłonnych - tak jest np. w tzw. nagminnym zapaleniu spojówki, w przebiegu którego występuje także uszkodzenie rogówki oka.

Bakteryjne zapalenie spojówek jest schorzeniem wysoce zakaźnym, dlatego należy pamiętać o przestrzeganiu podstawowych zasad higieny takich, jak mycie rąk przed i po aplikacji kropli do oczu, unikanie dotykania oczu, stosowanie oddzielnego ręcznika do twarzy (najlepsze są rączniki jednorazowe, które zaraz po użyciu wyrzucamy do śmieci).

Alergiczne zapalenie spojówek

Zapalenia alergiczne są spowodowane reakcją na alergen. Istnieje wiele typów schorzeń alergicznych oczu, z czego najbardziej niebezpieczne jest zapalenie atopowe. Charakterystycznymi objawami alergii ocznej jest swędzenie, łzawienie, zadrażnienie gałki ocznej oraz wydzielina o charakterze wodnisto-śluzowym. Stopień nasilenia objawów jest różny, zwykle jest to dyskomfort, który nie powoduje obniżenia ostrości widzenia. Jedną z postaci jest alergiczne, sezonowe zapalenie spojówek. Leczenie polega na stosowaniu preparatów antyalergicznych oraz kropli nawilżających, które łagodzą nieprzyjemne objawy i wypłukują alergen.

Swoistą postacią odczynu alergicznego jest olbrzymiobrodawkowe zapalenie spojówek, będące efektem stałego drażnienia przez ciało obce. Takim "ciałem obcym" mogą być soczewki kontaktowe, dlatego pogorszenie widzenia w soczewkach oraz wydzielina są wskazaniem do wizyty okulistycznej.

Leczenie zapalenia spojówek

Leczenie w wielu przypadkach nie jest konieczne, gdyż objawy ustępują samoistnie w przeciągu kilku dni. Aby przyśpieszyć proces leczenia należy przemywać oczy solą fizjologiczną. Niewskazane jest stosowanie okładów z herbaty czy rumianku, gdyż często są one przyczyną uczuleń.

Pomocne w łagodzeniu objawów zapalenia oka takich jak np. pieczenie będą krople. Zaczerwienienie oczu zmniejszą krople obkurczające naczynia i łagodzące objawy stanu zapalnego. Należy jednak pamiętać, że preparatów obkurczających naczynia nie należy stosować przewlekle, gdyż przy dłuższym stosowaniu mogą być one przyczyną podrażnienia oka, a ponadto powodować rozszerzenie źrenicy, co może być niebezpieczne u osób z wąskimi drogami odpływu cieczy wodnistej.

Jeśli objawy nie ustępują lub wręcz nasilają się, należy skonsultować się ze specjalistą.
Bakteryjne zapalenie spojówek nierzadko ustępuje samoistnie, ale w przypadku nasilonych lub przedłużających się zmian zaleca się podawanie do worka spojówkowego antybiotyków w kroplach lub maści. O dawce i czasie stosowanie leku zawsze decyduje lekarz po uprzednim zbadaniu pacjenta.

Wirusowe zapalenia spojówek, szczególnie powikłane zajęciem rogówki, wymagają stosowania specyficznych preparatów przeciwwirusowych, dostępnych na receptę. Niestety, jak wspomniano wcześniej, nie istnieje leczenie przyczynowe niektórych odmian chorób wirusowych np. wysoce zakaźnego nagminnego zapalenia spojówki i rogówki. W takim przypadku stosuje się tylko leczenie objawowe.

Jeśli przyczyną zapalenia oka jest reakcja alergiczna – lekarz może zalecić leki przeciwalergiczne np. przeciwhistaminowe lub kromoglikany, a wspomagająco preparaty sztucznych łez.

‍

Jęczmień jest jednym z częstszych schorzeń powiek i najczęściej pojawia się w sytuacji obniżenia odporności immunologicznej.

Nie należy się jednak załamywać, gdy już się pojawi. Poniżej podamy ważne informacje na temat jęczmienia, praktyczne wskazówki, jak sobie z nim poradzić oraz obalimy kilka mitów na ten temat.

Ze względu na lokalizację zmiany wyróżnia się dwa rodzaje jęczmienia na oku: wewnętrzny i zewnętrzny

Jęczmień jest zapaleniem bakteryjnym gruczołów , znajdujących się w powiekach. Wyróżnia się dwa rodzaje jęczmienia wewnętrzy (zapalenie gruczołu tzw. tarczkowego Meiboma) czego efektem jest powstanie od wewnętrznej strony powieki ropnego i drażniącego oko guzka. Powoduje to ogniskowe zaczerwienie, bolesność i obrzęk powieki z zadrażnieniem gałki ocznej.
Jęczmień zewnętrzny to ropne zapalenie mieszka włosowego rzęs i związanych z nim gruczołów (Zeissa lub Molla). Powoduje podobne objawy jak jęczmień wewnętrzny, ale mniej nasilone.

Jęczmienie oka częściej występują:

• u dzieci, po zatarciu oczu brudnymi rękami,
• u osób długo przebywających w zadymionych pomieszczeniach lub narażonych na działanie oparów substancji chemicznych,
• u kobiet w wyniku niestarannego zmywania kosmetyków lub nieodpowiednio dobranymi środkami,
• u ludzi starszych,
• u osób obciążonych chorobami ogólnymi takimi jak trądzik różowaty, łojotokowe zapalenia skóry lub cukrzyca,
• u osób z niewyrównaną wadą wzroku.

Pojawieniu się jęczmienia na powiece sprzyja spadek odporności (np. przebyte przeziębienie, czy grypa), przedłużający się stres, brak snu. Jęczmienie mnogie i nawracające bywają oznaką niewyrównanej lub nieleczonej cukrzycy. W każdym przypadku jęczmienia pacjent powinien udać się do lekarza. Leczenie jęczmienia może być prowadzone przez lekarza rodzinnego, ale lepiej jest, jeżeli pacjent uda się do okulisty, gdzie będzie przeprowadzone badanie kompleksowe w biomikroskopie.
Nie zaleca się samodzielnego usuwania ropy, przekłuwania jęczmienia igłą, by nie przenieść infekcji na całą powiekę lub uszkodzić gałki ocznej.

W leczeniu jęczmienia oka stosuje się okłady rozgrzewające stosowane na zamknięte powieki, posmarowane maścią lub tłustym kremem.

Można do tego wykorzystać domowe sposoby, np. buteleczkę z ciepłą wodą zawiniętą w czysty gazik, jajko ugotowane na twardo i ciepłe (bez obierania) zawinięte w czysty gazik, ciepłą łyżeczkę (zanurzyć ją w szklance z ciepłą, przegotowaną wodą). Okłady takie można stosować nawet 3 razy dziennie po 10-15 minut i należy uważać, żeby nie poparzyć przy tym powieki. Ważne by przed i po stosowaniu okładów myć dłonie i zachować higienę.

Okuliści zalecają okłady, które przykłada się na zamkniętą i posmarowaną maścią powiekę. Zwykle stosuje się je 2-3 razy dziennie przez pierwsze 2-3 dni. Dostępne są również specjalne maski oraz kompresy rozgrzewające. Do worka spojówkowego aplikuje się też krople z antybiotykiem, a maść (pod dolną powiekę) na noc. Krople i maść z antybiotykiem są zapisywane na receptę. Rutynowe leczenie trwa ok. tygodnia. Niekiedy po ustąpieniu ostrego stanu zapalnego pozostaje niebolesny, ograniczony guzek nazywany gradówką. Nie zagraża on widzeniu, ale niekiedy przeszkadza i powoduje dyskomfort. W takim przypadku można zmianę wyłuszczyć chirurgicznie. Zabieg przeprowadza się ambulatoryjnie.

Ciepłych kompresów z ziół czy herbaty okuliści raczej nie zalecają, ponieważ mogą prowadzić do maceracji skóry, a poza tym temperatura takiego okładu spada bardzo szybko.

W niektórych, rzadko spotykanych przypadkach może dojść do powikłań jęczmienia (np. zapalenie ropne tkanek oczodołu), dotyczy to przede wszystkim osób z zaburzeniami odporności. U takich pacjentów konieczna jest antybiotykoterapia ogólna i/lub interwencja chirurgiczna.

‍

Sprawdź czy możliwa jest korekcja astygmatyzmu w wieku 50 lat? Czy wiesz co to jest suche oko lub alergiczne, sezonowe zapalenie spojówek? Ekspert radzi!

Czy możliwe jest usunięcie astygmatyzmu w wieku 50 lat?

Tak. To możliwe. Laserowa chirurgia refrakcyjna umożliwia korekcję astygmatyzmu (zwykle do 4,5 Dioptrii). Zabieg pozwala na dobre widzenie do dali, natomiast konieczne są szkła do bliży. Można też tak obliczyć parametry, aby nie była konieczna korekta do bliży, ale wtedy mogą być potrzebne szkła do dali. Przy operacji obu oczu najczęściej jedno oko jest ustawione do patrzenia do dali, a drugie do bliskiej odległości. Przeprowadza się też zabiegi operacyjne, polegające na wszczepianiu do oka soczewek wieloogniskowych; polega to na "doczepianiu" sztucznej soczewki do własnej lub na wymianie soczewek. Rodzaj zabiegu jest indywidualnie dopasowywany do pacjenta. Nadal jednak najpowszechniejszą metodą korekcji są okulary lub soczewki kontaktowe.

Suche oko

Gałka oczna jest stale nawilżana przez tzw. film łzowy, składający się z zewnętrznej warstwy lipidowej, środkowej warstwy wodnej, oraz, najbardziej wewnętrznej, warstwy śluzowej (mucynowej). Prawidłowy film łzowy stale nawilża gałkę oczną, działając przeciwbakteryjnie i zapewniając gładką powierzchnię optyczną. Zespół suchego oka występuje nie tylko w przypadku zmniejszonej produkcji łez, ale w wyniku niedoboru któregokolwiek elementu filmu łzowego. Jest to często występująca dolegliwość, o różnym stopniu nasilenia. Przy objawach łagodnych i umiarkowanych wystarczają często stosowane krople i żele nawilżające, przypadki ciężkie, połączone ze złuszczaniem i owrzodzeniem rogówki wymagają długotrwałego(nieraz stałego) leczenia okulistycznego, a czasami nawet interwencji chirurgicznej. Suche powietrze, przebywanie w pomieszczeniach ogrzewanych centralnie, z klimatyzacją czy długie wpatrywanie się w monitor komputera może nasilać parowanie łez. Leczenie zespołu suchego oka polega w dużej mierze na dostarczeniu oczom brakujących łez. W celu uzupełnienia ilości łez w oku stosuje się preparaty określane wspólnym mianem sztucznych łez.

Jak objawia się zapalenie spojówek i jak można łagodzić jego objawy?

Zapalenie spojówek to najczęstsza choroba oczu . Pacjenci cierpiący na zapalenie spojówek skarżą się na: zaczerwienienie oczu, pieczenie, swędzenie, kłucie, uczucie ciała obcego w oku czy też piasku pod powiekami, światłowstręt, łzawienie oraz ciężkość i sklejenie rzęs oraz powiek rano po przebudzeniu. Objawy te występują w różnym stopniu nasilenia, w zależności od typu zapalenia i czasu trwania choroby. Zapalenie spojówek może być wywołane przez bakterie, wirusy, a także mieć podłoże alergiczne.

Co to jest alergiczne, sezonowe zapalenie spojówek?

Alergiczne, sezonowe zapalenie spojówek towarzyszy zwykle katarowi siennemu, czy całorocznemu alergicznemu nieżytowi nosa. Jest wyzwalane przez alergeny występujące w powietrzu. Mogą to być pyłki drzew, kwiatów, chwastów, zarodniki pleśni, sierść zwierząt. Pacjenci skarżą się na świąd, łzawienie, zaczerwienienie, obrzęk spojówek i powiek. Obecnie mamy do dyspozycji szereg preparatów przeciwalergicznych np. olopatadyna lub leki z grupy kromoglikanów. Krople do oczu zawierające chlorowodorek tetryzoliny zmniejszają przekrwienie oczu, świąd czy łzawienie ale nie jest to celowany lek przeciwalergiczny. Nie można go stosować długotrwale. Jak każdy lek ma określone działania uboczne i przeciwwskazania do stosowania.

‍

Choroby oczu, ich przyczyny, objawy i leczenie.

Jaskra - objawy i czynniki ryzyka

Jaskra to schorzenie oczu, które może doprowadzić do trwałego, nieodwracalnego uszkodzenia nerwu wzrokowego (neuropatii nerwu wzrokowego) a co za tym idzie do pogorszenia widzenia, a nawet do utraty wzroku.Neuropatia jaskrowa może być spowodowana podwyższonym ciśnieniem w gałce ocznej (ciśnienie wewnątrzgałkowe) lub zaburzeniami ukrwienia nerwu wzrokowego. Oba mechanizmy mogą powodować różnego stopnia uszkodzenie nerwu wzrokowego.

Czynniki ryzyka wystąpienia jaskry:

• występowanie jaskry w rodzinie
• rasa (jaskra częściej występuje u osób rasy Czarnej
• wiek po 35 roku życia (ilość chorych wzrasta wraz z wiekiem)
• wysokie lub niskie ciśnienie ogólne krwi
• zbyt intensywnie leczone nadciśnienie krwi
• migreny
• objawy naczynioskurczowe (stale zimne stopy i dłonie)
• podwyższone ciśnienie w oku
• krótkowzroczność powyżej -4.0 D

Osoby mające od 1 do 3 ww. czynników ryzyka, powinny badać oczy 2 razy w roku. Osoby o większej licznie czynników – powinny bezzwłocznie skontaktować się z lekarzem. Choroba przebiega zazwyczaj podstępnie, ponieważ u przeważającej części pacjentów ciśnienie wewnątrzgałkowe albo jest niewiele podwyższone (pacjent tego nie odczuwa), albo mieści się w statystycznej normie. W jej wczesnych stadiach u większości pacjentów nie występują żadne objawy. Oczy nie bolą, a pogorszenie widzenia następuje powoli, niezauważalnie dla pacjenta - dlatego o jaskrze mówi się, że to "cichy złodziej wzroku".
Diagnoza jaskry we wczesnym stadium choroby wymaga wykonania szeregu specjalistycznych badań, nie tylko pomiaru ciśnienia wewnątrzgałkowego. Wczesne rozpoznane jest bardzo ważne, ponieważ zazwyczaj można uniknąć całkowitej utraty widzenia, jeżeli leczenie jest odpowiednie i podjęte w odpowiednim czasie. Należy pamiętać, że zmian jaskrowych nie można wyleczyć (nie można "naprawić" uszkodzonego nerwu wzrokowego) - leczenie ma na celu stabilizację zmian lub spowolnienie progresji schorzenia.

Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD)

Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem (AMD - Age-related Macular Degeneration) zwane potocznie zwyrodnieniem plamki żółtej jest chorobą oczu, która doprowadza do częściowej lub całkowitej nieodwracalnej utraty widzenia centralnego. Przyczyną jest uszkodzenie plamki żółtej, części siatkówki odpowiedzialnej za najdokładniejsze widzenie - ostrość obrazów oraz rozpoznawanie kolorów. Choroba rozwija się po 50 roku życia. Szybciej rozwija u osób, z obciążeniem rodzinnym. Częstość występowania zwyrodnienia plamki żółtej zwiększa się wraz z wiekiem. U osób po 45-50 roku życia częstość zachorowania wynosi 8%, a w przypadku populacji 80-latków osiąga 40%. W Polsce szacuje się, że liczba chorych na AMD wynosi ponad milion, a na całym świecie 30-40 mln. Dane statystyczne wielu krajów wskazują na wzrastającą tendencję zachorowalności na zwyrodnienia plamki żółtej, co jest związane z wydłużeniem długości życia w krajach wysoko rozwiniętych, i dlatego tam, AMD jest jedną z głównych przyczyn nieodwracalnego obniżenia ostrości wzroku u osób powyżej 50 roku życia. Dlatego określenie "epidemia ślepoty" używane w związku z tą chorobą wydaje się mieć uzasadnienie.

Przyczyny AMD
Do najważniejszych przyczyn wystąpienia zwyrodnienia plamki żółtej, poza wiekiem i uwarunkowaniem genetycznym, zalicza się promieniowanie ultrafioletowe (zbyt ostre światło słoneczne) oraz niedobór mikroelementów, takich jak: selen, cynk, witaminy E i C. Szkodliwe działanie wyżej wymienionych czynników zewnętrznych prowadzi do powstania tzw. wolnych rodników. Wolne rodniki są bogatymi w energię cząsteczkami, niestabilnymi pod względem chemicznym. Powstają one w naszym organizmie w wyniku procesów przemiany materii i wpływu otaczającego nas świata. Wolne rodniki przyspieszają starzenie się komórek i mogą prowadzić do ich śmierci, jeśli nie zostaną zneutralizowane. Siatkówka, a w szczególności plamka, której zapotrzebowanie na energię jest wysokie, to idealne miejsce powstawania wolnych rodników. Nadmiar wolnych rodników może prowadzić do powstania takich chorób oczu jak zaćma czy AMD. W młodym wieku wolne rodniki nie stanowią problemu dla organizmu. Utrzymywany jest stan równowagi, co pozwala je neutralizować. Wykorzystywane są do tego witaminy i mikroelementy, zwane antyoksydantami, które pochodzą z pożywienia.

Czynniki ryzyka
Czynniki ryzyka wystąpienia AMD dzieli się na niemodyfikowalne (niezależne od nas) oraz modyfikowalne (te, na które mamy wpływ). Do czynników niemodyfikowalnych należą:

• czynniki genetyczne (występowanie choroby w rodzinie)
• zaawansowany wiek
• płeć – AMD występuje częściej u kobiet
• rasa – najczęściej chorują osoby o białym kolorze skóry, najrzadziej o czarnym kolorze skóry
• kolor tęczówki – osoby z niebieskimi tęczówkami częściej zapadają na AMD.

Modyfikowalne czynniki ryzyka to:

• nadciśnienie tętnicze
• cukrzyca
• otyłość
• palenie tytoniu – jest to jeden z najistotniejszych czynników środowiskowych, sprzyjających rozwojowi AMD (palacze 6-krotnie częściej chorują w porównaniu z osobami niepalącymi).

Objawy
Pierwsze objawy zwyrodnienia plamki żółtej są trudne do uchwycenia i niecharakterystyczne. Może wystąpić dyskomfort w trakcie wykonywania codziennych czynności, takich jak pisanie, czytanie czy sznurowanie butów. Litery stają się niewyraźne i zamazane, a oglądane przedmioty zniekształcone. Bardzo charakterystyczne dla tej choroby jest występowanie mroczka centralnego, czyli ciemnej plamy w środku oglądanego obrazu. Postęp choroby powoduje stopniowe powiększanie mroczka centralnego z coraz większym zanikiem ostrości, kontrastu i barw w pozostałej części pola widzenia. Z czasem chory centralnie nie widzi już nic poza ciemną plamą. Zwyrodnienie plamki żółtej może postępować powoli i początkowo bezobjawowo. Pierwsze oznaki choroby pojawiają się w momencie późnego jej stadium, gdy znaczna część plamki żółtej uległa już uszkodzeniu. Wyróżniamy dwie postacie AMD – suchą i wysiękową. Postać sucha charakteryzuje się występowaniem druzów, czyli złogów odkładających się w okolicy dołka środkowego. W postaci wysiękowej tworzą się nowe patologiczne naczynia krwionośne, które są kruche i często dochodzi do ich uszkodzenia. Konsekwencją tego są wylewy krwi doprowadzające do zaburzeń widzenia.

Leczenie
Dotąd nie ma skutecznego sposobu leczenia suchej postaci AMD, można tylko spowolnić postęp choroby. Postępowanie w tej postaci AMD sprowadza się do zapobiegania rozwojowi już istniejącego zwyrodnienia, a przede wszystkim do zmniejszenia ryzyka przejścia i w postać wysiękową. W przypadku postaci wysiękowej stosuje się terapię mającą na celu zahamowanie tworzenia się nowych naczyń krwionośnych. Obecnie najbardziej efektywną metodą są iniekcje (zastrzyki) tzw. preparatów anty- VEGF do wnętrza gałki ocznej

Zaćma (katarakta)

Inaczej określana kataraktą, jest chorobą oczu prowadząca do zmętnienia soczewki częściowego lub całkowitego. Występuje głównie u osób starszych, po 60 roku życia i może doprowadzić do znacznej utraty wzroku. Zaćma może również być skutkiem terapii sterydami, konsekwencją jaskry, cukrzycy oraz urazów oczu. Do zmętnienia soczewki przyczyni się również silne promieniowanie ultrafioletowe i radioaktywne. Do najczęstszych objawów zaćmy należą:

• przymglone, niewyraźne widzenie,
• zaburzenia w ocenie odległości.

Zaćma może rozwijać się przez bardzo długi okres czasu, bezobjawowo i bezboleśnie. Jedynym rodzajem leczenia jest leczenie operacyjne.

Zapalenie spojówek

Jest to najczęstsza choroba oczu, charakteryzująca się takimi objawami, jak: zaczerwienienie oczu, pieczenie, swędzenie, kłucie, uczucie ciała obcego w oku, światłowstręt, łzawienie, ciężkość i sklejenie rzęs oraz powiek po przebudzeniu. Symptomy te występują w różnym stopniu nasilenia, w zależności od typu i czasu trwania choroby. Przyczyny zapalenia spojówek mogą być bardzo różne - od typowych czynników drażniących (dym, pył, wiatr, zanieczyszczenia powietrza, itd.), nieprawidłowego wydzielania lub składu łez, aż do różnego typu zakażeń. Przyczyną może być także nieodpowiednia korekcja wady wzroku, źle dobrane soczewki kontaktowe, ogólne wyczerpanie organizmu, czy zbyt długie patrzenie w ekran monitora komputera, albo telewizora.

Zespół suchego oka

Jest to często występująca choroba oczu. Polega na niedostatecznym wydzielaniu łez lub na nieprawidłowym ich składzie. W konsekwencji, zarówno rogówka, jak i spojówki nie są dostatecznie nawilżone, przez co stają się podatne na zakażenia drobnoustrojami oraz wpływ czynników drażniących. Przyczynami niedoboru łez mogą być: suche powietrze (np. z powodu ogrzewania czy klimatyzacji) oraz długie wpatrywanie się w monitor komputera. Wszystko to powoduje, że zbyt rzadko mrugamy i łzy nie są rozprowadzane po powierzchni gałki ocznej. Często stwierdza się zespół suchego spowodowany zaburzeniem funkcji gruczołów Meiboma (powiekowych), co powoduje nadmierne parowanie łez. Najczęściej w przebiegu zespołu suchego oka występują:

• uczucie „piasku pod powiekami”, uczucie ciała obcego
• ból, świąd i pieczenie
• zwiększona ilość śluzu
• łzawienie – tzw. „płaczące suche oko”
• światłowstręt
• zaczerwienienia oczu
• zamglone widzenie.

Objawy nasilają się pod koniec dnia, w związku z długotrwałą pracą wzroku (wielogodzinne czytanie czy praca przy komputerze) lub ekspozycją na niekorzystne czynniki środowiskowe (wiatr, zimne powietrze, słońce). Suche oczy najczęściej występują u osób żyjących w klimacie umiarkowanym i narażonych zimą na niższy poziom wilgotności powietrza, związany np. z systemami ogrzewania. Istotnym celem leczenia jest unikanie szkodliwych czynników zewnętrznych, wpływających na powstanie zespołu suchego oka. Podstawą leczenia zespołu suchego oka jest dostarczanie oczom brakujących łez, czyli stosowanie preparatów sztucznych łez. Każdy z nich w swoim składzie zawiera wodę oraz substancje o dużej lepkości, których zadaniem jest wiązanie wody i zatrzymywanie jej na powierzchni oka. Dodatkowo ich właściwości fizyczne sprawiają, że na powierzchni rogówki i spojówek tworzy się jednolita warstwa, która chroni przed wysychaniem i jednocześnie wyrównuje nierówności i ubytki nabłonka rogówki. Dużą rolę w leczeniu suchych oczu odgrywa odgrywa również prawidłowa dieta oraz leczenie chorób będących przyczyną zespołu suchego oka. Dowiedz się więcej, jak nawilżać oko.

Alergiczne choroby narządu wzroku

Narząd wzroku może być miejscem chorób alergicznych. Spojówka jest bardzo częstym miejscem odczynu alergicznego, ze względu na jej bezpośredni kontakt z alergenami środowiska zewnętrznego. Wyróżniamy kilka rodzajów alergii oczu. Zwykle przyczyną jest narażenie oka na czynnik drażniący – alergen w postaci np. pyłków, roztoczy kurzu, składników chemicznych kosmetyków czy zanieczyszczeń innego rodzaju. Najczęściej spotykane objawy to: swędzenie i pieczenie oczu, zaczerwienienie, łzawienie oraz ewentualnie obrzęki powiek. Alergie można leczyć farmakologicznie, jednak podstawową zasadą jest unikanie alergenu. O tym, jak walczyć z alergią należy rozmawiać z lekarzem okulistą oraz lekarzem alergologiem. Dowiedz się więcej o alergicznych chorobach narządu wzroku.

‍

Z roku na rok rośnie liczba osób cierpiących na alergie, w tym na objawy alergiczne oczu. Zaczerwienie oczu, świąd i obrzęk powodują nie tylko sezonowe alergie oczu wywołane pyleniem roślin, ale sierść zwierząt, kosmetyki, leki i zanieczyszczone środowisko. Warto wiedzieć, gdzie szukać pierwszej pomocy, gdy uczulenie powoduje dyskomfort oczu, i jakie krople wybrać, aby złagodzić objawy alergiczne oczu.

Prognozuje się, że do końca 2025 roku co drugi Europejczyk będzie cierpieć na jeden typ alergii. Już teraz, 150 milionów Europejczyków choruje przewlekle na alergie, i aż 100 milionów na pyłkowicę. Regularnie zwiększa się także liczba osób skarżących na objawy alergiczne oczu, w tym alergiczne zapalenie spojówek.

Co wywołuje objawy alergiczne oczu? – główne przyczyny

Alergia, nazywana także uczuleniem to nadwrażliwość organizmu na alergeny. Zazwyczaj są nimi cząsteczki białka pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego, lub inne związki chemiczne, które wywołują w organizmie reakcję obronną.

Alergeny, inaczej antygeny mogą powodować alergie stałe i sezonowe, nasilające się okresowo. Doskonałym przykładem alergii sezonowych jest uczulenie na pyłki roślin, które pylą w różnych porach roku. Objawy alergiczne ze strony oczu wywołują głównie pyłki: drzew, zbóż, traw, chwastów, a także grzyby i pleśnie. Ale nie tylko. Silne reakcje alergiczne oczu powoduje także sierść i naskórek zwierząt, roztocza kurzu domowego, podobnie jak składniki niektórych leków i kosmetyków – w tym konserwanty.

Zanieczyszczone środowisko, smog sprawiają, że alergiczne reakcje organizmu na naturalne alergeny są bardziej intensywne i trudniejsze do rozpoznania. Dodatkowo, oprócz naturalnych alergenów dochodzi do podrażnienia śluzówki oka przez związki chemiczne obecne w pyle miejskim.

Uczulenie a oczy – objawy alergii

Czerwone, przekrwione oczy – to jeden z objawów alergii oczu. Ale nie tylko. Pacjenci równie często skarżą się na łzawienie, świąd, obrzęk powiek i spojówek. W worku spojówkowym w odpowiedzi na uczulenie, nadmiernie produkowana jest wodnista, surowicza wydzielina. W przypadku objawów alergicznych oczu, zazwyczaj reakcja organizmu obejmuje symetrycznie dwie spojówki. Może mieć charakter natychmiastowy lub opóźniony.
Reakcje alergiczne oczu: świąd, przekrwienie oczu, obrzęk, łzawienie powstają, gdy w wyniku kontaktu z alergenem, organizm zaczyna produkować dużą ilość przeciwciał IgE. W komórkach uwalniane zostają mediatory takie jak histamina. Następuje rozszerzenie naczyń przekrwienie oczu oraz obrzęk. Zaczyna rozwijać się stan zapalny oka. Pocieranie swędzących spojówek grozi infekcją bakteryjną.

Alergiczne zapalenie spojówek

Alergiczne zapalenie spojówek to najczęstsza postać alergii oczu. Jest stanem zapalnym oczu, wywołanym przez alergeny. Może mieć charakter sezonowy, przemijający. Wtedy przyczyną sezonowego alergicznego zapalenia spojówek są alergeny, głównie pyłki roślin.

Powtarza się co roku w określonej porze odpowiadającej sezonowi kwitnienia rośliny, na którą chory jest uczulony zgodnie z kalendarzem pylenia roślin. To częsty towarzysz innych reakcji alergicznych, takich jak katar sienny i alergiczny nieżyt nosa.

Ostre alergiczne zapalenie spojówek trwa zazwyczaj do 48 godzin i charakteryzuje się dynamicznie postępującą, gwałtowną reakcją alergiczną pod wpływem antygenu. Następuje bardzo szybkie przekrwienie i obrzęk, często z pozostawioną niewielką szparą powiekową, oraz silne łzawienie i świąd. Zazwyczaj przyczyną takich reakcji są alergeny sierści i naskórka zwierząt, składniki kosmetyków i leków – głównie konserwanty, których aplikacja nastąpiła wokół oczu lub wprost do worka spojówkowego. Ostre alergiczne zapalenie spojówek choć nie trwa długo, powoduje znaczny dyskomfort i utrudnia funkcjonowanie.

Przetrwałe alergiczne zapalenie spojówek jest reakcją na alergeny, które występują cały rok, jak roztocza kurzu domowego czy pleśń. Nie są tak dokuczliwe jak pozostałe dwa typy alergicznego zapalenia spojówek, ale ich leczenie może utrudniać smog i zanieczyszczenie powietrza, a także przeciążenie i suchość oka spowodowane pracą przy komputerze.

Przeciwalergiczne krople do oczu bez recepty - olopatadyna i jej właściwości

Zazwyczaj pacjenci, gdy występują objawy alergicznych chorób oczu, szukają ratunku w przeciwalergicznych kroplach do oczu dostępnych bez recepty. W leczeniu alergii stosuje się podawane do worka spojówkowego leki antyhistaminowe, obkurczające naczynia krwionośne oraz krople nawilżające. Leki przeciwhistaminowe to podstawowa grupa leków stosowanych w leczeniu alergicznych chorób oczu. Hamują one działanie histaminy, która odpowiada za większość objawów alergii oczu. Leki przeciwhistaminowe (np. olopatadyna) zmniejszają nasilenie objawów alergicznego zapalenia spojówek, takich jak: świąd, łzawienie, zaczerwienienie obrzęk powiek i spojówek. Leki obkurczające naczynia krwionośne mogą być stosowane doraźnie, w razie wystąpienia ostrych objawów. Krople nawilżające stosuje się w celu przepłukania worka spojówkowego i usunięcia z niego alergenów, przynoszą one chwilową ulgę, ale nie działają przeciwalergicznie. Najlepiej żeby preparaty stosowane w leczeniu objawów alergii nie zawierały środków konserwujących, które dodatkowo mogą podrażniać oczy.

W przypadku współistnienia objawów ze strony nosa (katar, kichanie, świąd) olopatadyna podana do oka zmniejsza ich nasilenie. Warto zatem szukać takich produktów bez recepty na rynku, które zmniejszają nasilenie objawów alergii - tak jak, np. zawierających olopatadynę i nie powodujących dodatkowych podrażnień konserwantami.

‍

Coraz częstszym powodem wizyt u okulisty jest zespół suchego oka. Dowiedz się, czym jest zespół suchego oka, jakie są objawy, i czy regularną pielęgnacją i kroplami do oczu można sobie poradzić w domowych warunkach z tym schorzeniem. Poznaj 5 najlepszych sposobów na zespół suchego oka!

Zespół suchego oka pojawia się, gdy oczy nie produkują wystarczającej ilości łez lub ich skład nie jest odpowiedni, aby nawilżać oko. Powoduje dyskomfort związany z suchymi, czerwonymi oczami. Zmiany występują w obu oczach, ale nie zawsze symetrycznie. Mogą nasilać się podczas długotrwałej pracy przed ekranem komputera, korzystania z urządzeń mobilnych lub pod wpływem czynników środowiskowych, takich jak zanieczyszczone powietrze, ogrzewanie, klimatyzacja.

Zespół suchego oka - co to jest i dlaczego się pojawia?

Łzy pełnią bardzo ważne funkcje dla oka: nawilżają i chronią przed infekcjami i mikrourazami. Film łzowy to cienka powłoka pokrywająca powierzchnię oka. Zewnętrzna lipidowa warstwa filmu łzowego zapobiega parowaniu łez i przelewaniu przez brzegi powieki. Warstwa wodna dostarcza składniki odżywcze i tlen, a warstwa śluzowa sprawia, że warstwa wodna szybko i równomiernie pokrywa powierzchnię oka. Odruch mrugania (zamykanie i otwieranie powiek) sprawia, że film łzowy jest równomiernie rozprowadzany na powierzchni oka.

Przyczyną zespołu suchego oka jest zbyt mała produkcja łez lub ich nadmierne parowanie. Dochodzi do wysychania spojówki i rogówki, co objawia się jako dyskomfort, pieczenie i suchość. Następnie pieczenie i suchość oczu przechodzi w stan permanentny. Ulgę mogą przynieść sztuczne łzy – krople do oczu o właściwościach nawilżających.

Suche oko - objawy

Zespół suchego oka to schorzenie, które daje charakterystyczne objawy pieczenia i suchości oka, niekiedy uczucia piasku pod powiekami i ciała obcego. Przyczyną zespołu suchego oka może być nadmierne odparowanie filmu łzowego oraz niedobór warstwy wodnej łez. Mogą je powodować trudne warunki środowiskowe, w tym smog i zanieczyszczone powietrze, wiatr, słońce, ogrzewanie, intensywna wentylacja, także warunki pracy: od pracy przy komputerze, po rodzaj pracy z chemikaliami, w warunkach silnego zapylenia i wysokich temperatur. U kobiet suche oko może być spowodowane zmianami hormonalnymi, zazwyczaj niedoborem estrogenów, np. w czasie stosowanie antykoncepcji hormonalnej, czy w okresie menopauzy. Niekiedy pojawiają się po zabiegach laserowej korekcji wzroku, lub jako efekt uboczny przyjmowania leków przeciwalergicznych, przeciwdepresyjnych i obniżających ciśnienie krwi. Objawy zespołu suchego oka mogą nasilać się wraz z wiekiem.

Nieleczony zespół suchego oka sprawia, że oczy podatne są na uszkodzenia mechaniczne i infekcje. Bardzo często dochodzi wtedy do zapalenia spojówek i brzegów powieki, owrzodzeń rogówki.

5 sposobów na suche oczy

• Sposób 1: Nawilżanie oczu - sposób na czerwone, suche oczy
  Najważniejszym zadaniem jest nie dopuścić do wysuszenia spojówki i rogówki, gdyż suchość oka naraża nas nie tylko na dyskomfort, ale czyni je podatnymi na infekcje i uszkodzenia. Pomóc mogą w tym krople do oczu, o działaniu silnie i długotrwale nawilżającym. Warto sugerować się składem produktu – na przykład związkami kwasu hialuronowego, najczęściej występującej substancji w kroplach do oczu, która także zawarta jest w naturalnym filmie łzowym i ma działania silnie nawilżające. Inna substancja – deksopantenol, nie dość że wspomaga właściwości hialuronianu sodu, to ma właściwości regenerujące. Składniki te przyspieszają regenerację rogówki i długotrwale nawilżają, mają właściwości ochronne. Gdy oko jest mocno podrażnione, warto także wybrać krople do oczu nie zawierające konserwantów.
  
  Równolegle ulgę suchym, czerwonym oczom mogą przynieść ciepłe, suche kompresy, które można zrobić w warunkach domowych. Sprawdzają się również masaże brzegów powiek, które wykonuje się okrężnymi ruchami od nasady rzęs, począwszy od wewnętrznego kącika oka, od strony nosa w kierunku skroni. Stymulują produkcję tłustej warstwy filmu łzowego.
• Sposób 2: Unikanie sytuacji parowania filmu łzowego
  Parowanie filmu łzowego występuje pod wpływem czynników drażniących, takich jak zmiany temperatury i niska jakość powietrza. Warto pamiętać, wybierając się na wycieczkę w upalny dzień o okularach przeciwsłonecznych. Należy też unikać przebywania w pomieszczeniach z suchym, przegrzanym powietrzem, podobnie jak intensywnej klimatyzacji w samochodzie w drodze do pracy, czy pamiętać o ochronie oczu, uprawiając sporty na zewnątrz. Nawet niewielkie nawyki wprowadzone regularnie, mogą przynieść zdrowotne skutki dla oczu.
• Sposób 3: Ergonomiczna organizacja pracy przed komputerem
  Praca przed komputerem podobnie jak długotrwałe oglądanie telewizji, wpatrywanie się w ekran telefonu, czy tabletu, sprawiają, że skupiamy wzrok na długo na jednym punkcie i rzadziej mrugamy. Konsekwencją tego jest gorsze nawilżenie. Warto zatem pamiętać o regularnych przerwach w pracy przed monitorem, odpowiednim oświetleniu oraz małej gimnastyce oczu.
• Sposób 4: Dieta i nawadnianie organizmu
  Zbyt mała ilość płynów może być przyczyną suchości i zaczerwienienia oczu. Należy pamiętać o spożywaniu wody mineralnej i nawadnianiu organizmu, a także o wprowadzeniu diety bogatej w kwasy omega-3. Znajdziemy je w rybach, siemieniu lnianym, oleju lnianym i orzechach.
• Sposób 5: Regularne stosowanie kropli na suche oczy
  W sytuacjach codziennych, gdy tylko odczuwalne zaczyna być zmęczenie oczu, pojawia się suchość i zaczerwienie, w łatwy sposób można nawilżyć oczy, stosując krople o szybkim i długotrwałym działaniu nawilżającym. Preparaty imitujące sztuczne łzy, zwłaszcza z kwasem hialuronowym stosowane regularnie, nawet kilka razy dziennie, mogą zapobiegać objawom zespołu suchego oka.
  
  Zespół suchego oka jest schorzeniem, które wymaga konsultacji lekarskiej. Może mieć wiele przyczyn, i charakteryzować się nasileniem objawów w konkretnych sytuacjach i warunkach środowiskowych. Regularne stosowanie wszystkich 5 sposobów pozwala zminimalizować objawy zespołu suchego oka.
  

‍

U zdrowych osób, które spędzają dużo czasu w pomieszczeniach biurowych często obserwuje się występowanie dolegliwości ze strony oczu.

Wśród najczęściej zgłaszanych objawów należy wymienić:

• pieczenie,
• swędzenie oczu,
• uczucie piasku pod powiekami,
• łzawienie,
• ból i zmęczenie oczu,
• zamglone widzenie,
• stany zapalne powiek i spojówek,
• nadwrażliwość na światło.

Rzadziej występują: podwójne widzenie, oczopląs. Czasem objawom tym towarzyszą bóle głowy i trudności w koncentracji. Stąd powstał nowy termin – syndrom oka biurowego. Na ten syndrom mają wpływ takie czynniki drażniące jak: klimatyzacja, centralne ogrzewanie, zanieczyszczenie powietrza (m.in. dym papierosowy), rodzaj monitora komputerowego, ustawienie monitora, czas pracy przed monitorem, rodzaj oświetlenia oraz zła ergonomia pracy.

Klimatyzacja, centralne ogrzewanie, zanieczyszczenie powietrza

Przebywanie w pomieszczeniu klimatyzowanym lub centralnie ogrzewanym, gdzie powietrze zwykle nie ma optymalnej wilgotności, może prowadzić do powstania problemu wysychania oczu. Zanieczyszczone powietrze (np. dym papierosowy) również może drażnić oczy. Dlatego trzeba zadbać o odpowiedni klimat dla oczu w pomieszczeniu, w którym się pracuje. Powietrze w nim powinno być o odpowiedniej wilgotności i czyste. Zalecana temperatura powinna zawierać się w przedziale 21-22 st, a optymalny poziom wilgotności powinien wynosić 45–55 proc. Dla utrzymania właściwego mikroklimatu pomieszczenia bardzo ważne jest częste jego wietrzenie i nawilżanie (szczególnie tych ogrzewanych centralnie). A najbardziej efektywną metodą tworzenia właściwego mikroklimatu jest sztuczna jonizacja powietrza.

Monitor komputerowy

W normalnych warunkach mrugamy 12 razy na minutę, natomiast podczas pracy przy komputerze częstotliwość mrugania znacząco się obniża, ponieważ skupiamy swój wzrok głównie na czytaniu tekstu widocznego na ekranie. A mruganie to naturalny sposób oczyszczania oraz nawilżania powierzchni oczu. Poza tym oczy przed monitorem komputerowym są szerzej otwarte (nawet bardziej niż przy czytaniu książki), czego efektem jest szybsze odparowywanie łez (tzw. filmu łzowego), co powoduje wysuszenie oka. Aby zapobiec wysychaniu gałek ocznych należy robić przerwy w pracy i wielokrotnie mrugać powiekami. Skutecznym rozwiązaniem i natychmiastową ulgę przynoszą krople do oczu typu sztuczne łzy, które zapewniają odpowiednie nawilżenie, a także tworzą delikatną barierę ochronną pomiędzy siatkówką a komputerem.

Ponadto zwykle skupiamy wzrok raz na przedmiotach bliskich, a raz na odległych. Praca przed monitorem powoduje, że wzrok skupiony jest przez szereg godzin w stałej odległości i rzadko jest zmieniany, co powoduje, że mięśnie oka są w stałym napięciu, a oko męczy się. W związku z czym pojawia się problem z akomodacją (czyli dostosowywaniem się oka do widzenia przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach) i pogorszenie widzenia.

Kontrast

Monitor komputerowy zbudowany jest ze szkła podobnie jak lustro, przez co odbija padające na niego światło. Przy dłuższej pracy odbicia te, nakładając się na obraz z monitora, powodują zmęczenie oczu. Najlepszym wyjściem w takiej sytuacji jest nałożenie na monitor odpowiedniego filtra, który będzie tłumił odbicia z głębi pomieszczenia (np. filtry z tzw. polaryzacją kołową - są dodatkowo przyciemniane i kilkunastokrotnie poprawiają kontrast obrazu). Odbiciom obrazów z głębi pomieszczenia (tym razem jednak od wewnętrznej powierzchni szkieł) zapobiegają również okulary z powłoką antyrefleksyjną. Okulary te zwiększają komfort widzenia – ostrość, kontrast oraz zmniejszają zmęczenie oczu.

Promieniowanie

Niekorzystny wpływ na wzrok mają również promieniowania emitowane przez ekran komputerowy, są to m.in.:

• rentgenowskie - promienie X,
• podczerwone – IR,
• niskoczęstotliwościowe - VLF, ELF,
• ultrafioletowe - UV.

Pierwsze trzy typy promieniowania emitowane są przez tylną ścianę monitora, obecnie jednak standardem są tzw. monitory niskoradiacyjne (Low Radiation), w których promieniowanie to jest w znacznym stopniu eliminowane. Tego typu promieniowanie jest szkodliwe tylko wtedy, gdy użytkownik znajduje się w bliskiej odległości za tylną ścianą monitora. Natomiast emisja promieniowania UV jest tak niska, że nie może być szkodliwa dla zdrowia (przykładowo: przebywając na słońcu 1 godzinę jesteśmy narażeni na taką samą dawkę promieniowania UV jak podczas 1 roku pracy przy komputerze).

Pole elektrostatyczne

Innym zagrożeniem dla naszych oczu jest wytwarzane przez komputer pole elektrostatyczne, którego szkodliwość dla naszego ogólnego zdrowia jest również niewielka. Nie możemy jednak zapomnieć o takim jego działaniu jak jonizacja powietrza. Powietrze posiada naturalną jonizację, którą niszczy promieniowanie monitora. Ponadto pole elektromagnetyczne powoduje polaryzację przestrzeni pomiędzy monitorem a użytkownikiem. W wyniku tego twarz człowieka przyciąga tak samo jak monitor naładowane cząsteczki kurzu, pyłki roślinne, bakterie, cząsteczki substancji chemicznych itp. Może to wywoływać reakcje alergiczne i podrażnienie oczu. Dlatego powinno się wietrzyć pomieszczenie komputerowe, stosować filtry antyodblaskowe, które ograniczają pole szkodliwego działania promieniowania elektromagnetycznego, utrzymywać właściwą wilgotność pomieszczenia – 45-55%, zaczynać pracę przy komputerze po około 15 min. od włączenia komputera, ponieważ przez pierwsze 15 min. od włączenia komputera promieniowanie elektrostatyczne jest największe.

Optymalna odległość twarzy użytkownika od ekranu komputerowego powinna wynosić ok.70cm (min.40-50cm). Środek monitora powinien znajdować się 10–22 cm poniżej oczu., co oznacza, że górny brzeg monitora powinien być nieco poniżej poziomu oczu, a w żadnym wypadku powyżej tego poziomu. Poza tym, monitor nie powinien być zbyt mały – najlepsze są monitory duże (17-19 cali).

Należy pamiętać o oszczędzaniu wzroku, stosując zestawienia kontrastowe, a przede wszystkim klasyczne czarno-białe, które najmniej obciążają oczy. Pisząc tekst powinno się używać czcionek co najmniej siedmiopunktowych. Jednym z najważniejszych parametrów wpływających na "przyjazność" monitora dla oczu jest częstotliwość odświeżania obrazu, która decyduje o migotaniu ekranu. Nie powinna być ona mniejsza niż 85 Hz.

Oświetlenie

Odpowiednie oświetlenie jest bardzo ważne by stworzyć optymalne warunki do pracy z komputerem. Blat biurka komputerowego powinien być oświetlony lampką z nieprzezroczystym abażurem, wtedy światło pada w górę i w dół, a nie prosto w oczy. Lampka powinna być tak ustawiona, by światło nie odbijało się od klawiatury, co powoduje tzw. efekt olśnienia (i nie chodzi tu o przypływ weny twórczej). Najlepiej żeby blat był jasny i matowy, a pomieszczenie, w którym pracujemy było słabiej oświetlone niż biurko. Natężenie światła w takim pomieszczeniu powinno być utrzymywane na poziomie ok. 500 luksów. Nie powinno się umieszczać monitora na tle okna, którego wysoka luminacja w słoneczny dzień może ograniczać znacznie czytelność obrazu na ekranie. Również ustawianie monitora ekranem w stronę okna, powoduje, że na ekranie tworzy się jasny obraz, utrudniający odczyt danych. Stosowanie żaluzji bądź kotar, które niewystarczająco tłumią światło w słoneczny dzień może istotnie utrudniać odczytywanie danych. Monitor powinien być tak ustawiony, by nie odbijało się w nim światło naturalne ani sztuczne. Najlepiej by był ustawiony bokiem do okna, w odległości co najmniej 1 metra od niego.

Ergonomia pracy

Oprócz odpowiedniego mikroklimatu pomieszczenia, monitora i oświetlenia, o których była mowa powyżej, dużą rolę w zachowaniu ergonomicznych warunków pracy odgrywa organizacja samego stanowiska pracy. Ważne są parametry i sposoby ustawienia mebli - biurka, krzesła, monitora, sprzętu pomocniczego, a co wpływa także na zachowaniem prawidłowego ustawienia ciała.

Mówiąc o ergonomii pracy dla oczu, bardzo ważne jest robienie sobie regularnych i kilkuminutowych odpoczynków podczas pracy przed komputerem.

Pomocne w takich sytuacjach są: zainstalowanie jednej z darmowych aplikacji dostępnych w sieci lub po prostu przyklejenie karteczki do monitora, które będą przypominać o zrobieniu przerwy, zanim poczujemy się zmęczeni i o wykonaniu prostych, ale skutecznych ćwiczeń dla oczu. Podczas nich powinno się w ogóle odejść od komputera, a najlepiej przejść się po korytarzu, czy wyjść do łazienki lub na świeże powietrze. Kilkuminutowa gimnastyka oczu pozwoli wzmocnić mięśnie oka, poprawi akomodację, zmniejszy uczucie zmęczenia oczu.

Podsumowanie

Żeby ulżyć swoim oczom w biurze, oprócz wymienionych wyżej wszystkich wskazówek, pamiętać należy także o piciu dużej ilości płynów, o zdrowej diecie lub suplementach diety z odpowiednią ilością witamin i mikroelementów oraz o codziennej aktywności fizycznej.

Zachowanie jak najdłużej i w jak najlepszym stanie wzroku spowoduje nie tylko komfortową pracę, lecz również wykonywanie wszystkich innych czynności.

‍

W większości przypadków objawy typu pieczenie, łzawienie, uczucie dyskomfortu, suchości oczu czy ciała obcego, chociaż są dokuczliwe, nie są groźne. Mogą jednak powodować przejściowe zamglenie czy pogorszenie widzenia.

Najczęstsze dolegliwości ze strony oczu obejmują:

• zaczerwienienie oka,
• uczucie pieczenia,
• wrażenie ciała obcego na powierzchni oka,
• ból,
• swędzenie,
• łzawienie,
• uczucie suchości,
• pogorszenie widzenia.

Objawy te są niecharakterystyczne, mogą występować zarówno w przebiegu zapaleń powierzchni oka, zespołu suchego oka, zaburzeń refrakcji czy niewyrównanej wady wzroku. Ważne jest, aby wcześnie zdiagnozować czy powyższe dolegliwości spowodowane są schorzeniami niezagrażającymi utratą widzenia albo takimi, które mogą do niej prowadzić. Początkowe, niecharakterystyczne objawy niektórych chorób okulistycznych mogą być przez chorego lekceważone, prowadząc do poważnych następstw. Ból przypisywany zapaleniu spojówek, może być pierwszym objawem zapalenia rogówki czy tęczówki, a wówczas konieczne jest specjalistyczne leczenie. Wczesne rozpoznanie i wcześnie włączone odpowiednie leczenie może zapobiec powikłaniom prowadzącym do trwałego pogorszenia widzenia. Ból, zaczerwienienie oka i pogorszenie widzenia są sygnałem poważniejszej choroby oczu, nie powinny być nigdy bagatelizowane i jak najszybciej powinny być skonsultowane przez lekarza okulistę.

Przewlekłe zaczerwienienie oczu

Zaczerwienione oczy mogą być efektem nieprawidłowo dobranej korekcji okularowej lub nie noszeniem okularów w przypadku występującej wady wzroku. Prawidłowo dobrana korekcja powoduje ustąpienie dolegliwości. Czerwone oko może być spowodowane zmęczeniem, brakiem snu, stresem, przebywaniem w sztucznym oświetleniu czy pocieraniem oczu. Kilkugodzinna jazda klimatyzowanym samochodem sprzyja pojawianiu się zaczerwienionych oczu. Nadmierna ilość promieniowania słonecznego dostająca się do oka podczas opalania czy przebywania na śniegu powoduje również podrażnienie oczu, prowadząc do wystąpienia czerwonego oka. Pływanie bez okularów ochronnych w basenach czy naturalnych akwenach wodnych także podrażnia spojówki, powodując zaczerwienienie oczu. Nieprawidłowa higiena oczu, zwłaszcza u osób noszących soczewki kontaktowe oprócz zaczerwienienia oka może prowadzić do poważnych powikłań. Swędzące, zaczerwienione oko jest charakterystyczne dla chorób alergicznych. Towarzyszy mu najczęściej obrzęk powiek i spojówek oraz objawy alergii układowej (katar sienny, astma). Występowanie wydzieliny w worku spojówkowym, ropnej lub śluzowej łącznie z czerwonym okiem jest sygnałem zapalenia spojówek lub rogówki na tle infekcji bakteryjnej lub wirusowej i powinno skłonić chorego do wizyty u okulisty. Poważniejsze schorzenia oczu powodujące objaw zaczerwienionego oka, np. ostry napad jaskry, zapalenie rogówki czy tęczówki, przebiegają z ostrym bólem oka, spadkiem ostrości wzroku i są wskazaniem do kontroli okulistycznej w trybie pilnym.

‍

Promień świetlny przechodząc przez gałkę oczną, ulega załamaniu, czyli refrakcji. W oku zdrowym, przy prawidłowej osi gałki ocznej, wiązka promieni świetlnych zostaje zogniskowana (skupiona) na siatkówce. Wady wzroku powodują, że refrakcja jest zaburzona.

Najczęściej spotykane wady wzroku to:

• krótkowzroczność,
• nadwzroczność,
• astygmatyzm.

Krótkowzroczność

Jest to wada refrakcji oka, spowodowana zbyt silnym załamywaniem promieni świetlnych przez rogówkę i/lub zbyt długą gałką oczną. W wyniku tego skupienie promieni świetlnych występuje przed siatkówką. Wysoka krótkowzroczność jest nazywana degeneracyjną, ponieważ występują zmiany zanikowo- zwyrodnieniowe na dnie oczu i tych patologii nie mogą skorygować żadne okulary.

Dalekowzroczność (nadwzroczność)

Jest to wada refrakcji spowodowana zbyt słabym załamywaniem światła przez rogówkę i/lub krótką osią gałki ocznej, co powoduje skupianie promieni świetlnych nie na siatkówce, lecz za nią. Stan taki jest często spotykany u dzieci, do momentu osiągnięcia pełnych wymiarów gałki ocznej.

Astygmatyzm (niezborność wzrokowa)

Jest to wada refrakcji polegająca na powstawaniu na siatkówce obrazu niepunktowego, niewyraźnego. Najczęstszym powodem tej choroby jest nieprawidłowa krzywizna rogówki. Astygmatyzm może być skorygowany za pomocą odpowiednio dobranych przez lekarza okulistę szkieł korekcyjnych.

Wady wzroku mogą być skorygowane za pomocą odpowiednio dobranych przez lekarza okulistę szkieł korekcyjnych lub soczewek kontaktowych.

Obok wad refrakcji omówionych powyżej istnieją inne wady:

• wrodzone upośledzenie widzenia barw (daltonizm),
• kurza ślepota.

Wrodzone upośledzenie widzenia barw (daltonizm)

Powodem daltonizmu jest wrodzony brak poszczególnych fotopigmentów, zawartych w receptorach czopkowych na siatkówce. Choroba jest dziedziczna - częściej chorują na nią mężczyźni. Istnieją także nabyte zaburzenia widzenia barwnego, spowodowane np. chorobami nerwu wzrokowego.

Kurza ślepota

Choroba ta polega na pogorszeniu widzenia w warunkach słabego oświetlenia (np. w okresie zmierzchu). Powodem jest upośledzenie funkcji pręcików umieszczonych w siatkówce oka.

‍